CHP Bursa Milletvekili Orhan Sarıbal, İznik Gölü’ndeki su çekilmesi ve kuraklık sorunlarına dair DSİ Bursa Bölge Müdürlüğü tarafından sağlanan verileri yorumladı. Sarıbal, "Doğanın yerine koyabildiğinden üç kat fazla su tüketiliyor. İznik Gölü her yıl biraz daha kuruyor ve yok olma tehlikesiyle karşı karşıya. Gölün korunması için havza bazlı bilimsel su yönetimi şart" ifadelerini kullandı.
DSİ Bursa Bölge Müdürlüğü'nün verilerine göre, İznik Gölü’ne yıllık net doğal su katkısı sadece 23,28 milyon metreküp seviyesinde kalıyor. Ancak gölden yapılan toplam yıllık su çekimi 79,51 milyon metreküpe ulaşarak, yılda yaklaşık 56,23 milyon metreküp su açığı doğmasına neden oluyor. İznik Gölü Havzası’na yıllık toplam 363,9 milyon metreküp su girmekte, bunun 340,6 milyon metreküpü buharlaşma yoluyla kayboluyor.
Sarıbal, iki ay önce Cargill CEO'sunun "Gölden su çekmiyoruz, çekilmenin sebebi yanlış tarım sulaması" açıklamasını hatırlatarak, resmi verilerin bu durumu çürüttüğünü vurguladı. "Sadece çiftçilerin sorumluluğunu öne sürmek büyük bir yanlış" diyen Sarıbal, göl çevresindeki sanayi faaliyetlerinin de etkilerini dile getirdi.
Yer Altı ve Üstü Su Varlıkları
Sempozyumda açıklanan verilere göre, Cargill'e ait 130 ila 200 metre derinlikte 6 kuyu bulunduğu ve şirkete yıllık 1 milyon 463 bin metreküp yer altı suyu tahsis edildiği belirtildi. Sarıbal, hidrolojik kuraklığın havza bazlı değerlendirilmesi gerektiğini vurgulayarak, "Yer altı ve yer üstü su varlıkları birbirinden bağımsız düşünülemez. Akarsular, göller ve yer altı suyu rezervleri, hidrolojik döngünün parçalarıdır" dedi. Derin kuyulardan sürekli su çekiminin gölü besleyen akiferleri zayıflattığını ve bu durumun göl seviyesini doğrudan etkilediğini ifade etti.
Gemlik Gübre'nin Su Çekimi
Sarıbal, Gemlik Gübre Sanayi A.Ş.'ye verilen yıllık 10 milyon metreküplük tahsisin gölün yıllık doğal su gelirinin yaklaşık yüzde 43'üne denk geldiğini belirtti. "Doğa gölü yılda net 23 milyon metreküp besleyebiliyorken, tek bir sanayi tahsisi bunun neredeyse yarısını kullanıyor. Sorun yalnızca kuraklık değil, aynı zamanda su kaynaklarını sermayenin kullanımına açan anlayıştır" dedi.
Başka Havzalardan Su Taşımak Sürdürülemez
İznik Gölü’nü beslemek için Sakarya Havzası’ndan Boğazköy Barajı üzerinden su aktarımının planlandığını belirten Sarıbal, bunun mevcut su yönetimi anlayışının sürdürülemez hale geldiğini ifade etti. "İznik Gölü’nü koruyamayanlar, şimdi başka havzaların suyuyla gölü ayakta tutmaya çalışıyor. Taşıma suyla değirmen döner mi? Kontrolsüz su çekimleri ve plansız kullanım, İznik Gölü’nün doğal dengesini her geçen gün daha da bozuyor. Bu nedenle çözüm, suyu yalnızca tüketilecek bir kaynak olarak gören anlayıştan vazgeçmek ve havzanın tamamını esas alan kamucu ve sürdürülebilir bir yönetim modelini hayata geçirmektir" diyerek, İznik Gölü’nün rant politikalarına ve plansız su kullanımına teslim edilmesine izin vermeyeceklerini vurguladı.
