Bursa Teknik Üniversitesi (BTÜ), Akdeniz ve Ege kıyılarında ciddi tehdit oluşturan benekli balon balığının (Lagocephalus sceleratus) tespit edilmesi amacıyla yapay zeka tabanlı bir teknoloji geliştirmektedir. "Türkiye Kıyılarındaki İstilacı Balon Balığı Türlerinin Tespiti İçin Unity Perception Tabanlı Sentetik Veri ile Güçlendirilmiş Sim2Real Derin Öğrenme Modelinin Geliştirilmesi" başlıklı proje, 1002 Hızlı Destek Programı tarafından desteklenmiştir. Proje yürütücülüğünü BTÜ Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. İzzet Fatih Şentürk üstlenirken, araştırmacı olarak Bilgisayar Mühendisliği Bölümü yüksek lisans öğrencisi Hasan Kalkan yer almaktadır. Bu proje ile zorlu ve maliyetli okyanus verilerine ihtiyaç duymadan sanal ortamda binlerce "sentetik görsel" üretilerek, otonom sistemlerin eğitilmesi hedeflenmektedir.
Proje çerçevesinde araştırmacılar, gerçek deniz görüntülerine ihtiyaç duymadan bilgisayar ortamında sanal bir su altı dünyası oluşturacaklardır. Bu ortamda benekli balon balığının görüntüleri farklı açılardan ve çeşitli deniz şartlarında üretilecektir. Böylece yapay zeka sistemi, binlerce örnekle eğitilerek balığı daha kolay tanıyabilecektir. Sanal ortamda yalnızca balığın görünümü değil, su altındaki bulanıklık, ışık değişimleri ve denizdeki küçük parçacıklar gibi gerçek yaşam koşulları da canlandırılacaktır. Geliştirilen sistemin gerçek deniz ortamlarında da başarılı sonuçlar vermesi amaçlanmaktadır.
Projeden elde edilecek yapay zeka modeli, ileride insansız su altı araçlarına entegre edilerek balon balığının bulunduğu bölgelerin tespit edilmesine yardımcı olacaktır. Bu sayede hem istilacı türlerin takibi kolaylaşacak hem de deniz ekosisteminin korunmasına katkı sağlanmış olacaktır. BTÜ’nün yürüttüğü çalışma, Türkiye’nin deniz teknolojileri alanında yerli ve milli çözümler geliştirmesine katkıda bulunurken, yapay zeka ve sentetik veri teknolojilerinin çevre sorunlarının çözümünde kullanılabileceğini de göstermektedir.
BTÜ Rektörü Prof. Dr. Naci Çağlar, üniversitenin toplumun karşılaştığı sorunlara bilim ve teknoloji temelli çözümler üretmeyi amaçladığını ifade etti. "Akademisyenlerimiz tarafından geliştirilen bu proje, yapay zeka teknolojilerinin çevresel sorunların çözümünde ne kadar etkili olabileceğini göstermesi bakımından büyük önem taşıyor." diyen Çağlar, desteklenmeye hak kazanan çalışmanın, hem istilacı türlerle mücadeleye katkı sağlayacağına hem de ülkenin deniz teknolojileri alanındaki araştırma kapasitesini güçlendireceğine inandığını belirtti. Projede görev alan akademisyeni ve öğrenciyi tebrik ederek, çalışmalarında başarılar diledi.
