Bursa Ticaret Borsası Yönetim Kurulu Başkanı Özer Matlı, Orta Doğu’da yaşanan savaşın, tarım ve gıda piyasalarının dinamiklerini derinden etkilediğine dikkat çekti. Matlı, bu durumun yalnızca enerji fiyatlarıyla sınırlı kalmadığını, aynı zamanda tarım ve gıda sektörü için de ciddi sonuçlar doğurduğunu ifade etti. "Orta Doğu’daki savaş ortamı, petrol ve doğalgaz fiyatlarının yanı sıra gübre, yem, lojistik ve navlun maliyetlerini de artırıyor" diyen Matlı, Türkiye'nin ithalat ağırlıklı girdi yapısından dolayı bu tür jeopolitik olaylara karşı daha hassas bir konumda olduğunu belirtti.
Matlı, "Bugün enerjide yaşanan her dalgalanma, yarın tarlada maliyet, hasatta verim kaybı ve tezgâhta fiyat artışı olarak karşımıza çıkabiliyor" açıklamasında bulundu. Bu noktada devletin süreci sağduyulu bir şekilde yönetmesinin önemine değinen Matlı, savaş ortamından uzak durma yönündeki yaklaşımın risklerin yönetilmesi açısından kritik olduğunu vurguladı.
Gübre Tedarikindeki Zorluklar
Hürmüz Boğazı’nda artan jeopolitik risklerin, tarımsal üretim için önemli bir girdi olan gübre tedarikini de olumsuz etkilediğini belirten Matlı, "Bölgedeki gelişmeler, üre ve amonyak gibi hammaddelere erişimde zorluklar yaratıyor" dedi. Şubat ayından bu yana gözlemlenen bu durumun gübre fiyatlarında yüzde 20-25 oranında bir artışa neden olduğunu ifade eden Matlı, akaryakıt fiyatlarının da üreticilerin maliyetlerini artırdığını dile getirdi.
Üretim dengesinin korunması adına atılan adımların önemine değinen Matlı, "7 Mart’ta yayımlanan kararla üre gübresinde bazı ülkelerden yapılan ithalat için uygulanan gümrük vergisinin sıfırlanmasını, üreticilerimize moral verici bir destek olarak görüyoruz" şeklinde konuştu. Tarımsal sürdürülebilirliğin devamı için zamanında alınacak önlemlerin kritik öneme sahip olduğunu vurguladı.
Orta Doğu Pazarının Önemi
Matlı, Türkiye'nin gıda ihracatı açısından Orta Doğu'nun kritik bir pazar olduğunu hatırlatarak, "Hububat, bakliyat ve yağlı tohumlar sektöründe önemli bir ihracat hacmine sahibiz ve bunun yaklaşık 4 milyar dolarlık kısmı Orta Doğu ülkelerine gerçekleştirilmektedir. Özellikle Irak, sektörümüz açısından en büyük pazar konumundadır" dedi. Süt ve süt ürünlerinde de benzer bir yoğunlaşmanın olduğunu belirten Matlı, bu süreçte ihracat performansını korumak için pazar çeşitliliğinin hayati önem taşıdığını ifade etti.
Gelecekteki Risk Yönetimi
Bursa Ticaret Borsası olarak süreci yalnızca kısa vadeli bir dalgalanma olarak görmediklerini ve gelişmeleri dikkatle takip ettiklerini belirten Matlı, "Bundan sonraki dönemde girdi tedarik güvenliği, pazar çeşitlendirmesi, maliyet yönetimi ve finansal dayanıklılık en kritik başlıklar olacaktır" dedi. "Artık ‘bekle-gör’ yaklaşımının yerini ‘erken önlem al, kaynağı çeşitlendir, riski dağıt’ anlayışı almıştır" diyerek, sektördeki dayanıklılığı artıracak çalışmalara odaklanacaklarını ifade etti.
