Çanakkale Savaşları'nın yaşandığı Gelibolu Yarımadası'nda yer alan Seddülbahir Kalesi, 17. yüzyılda IV. Mehmet’in annesi Hatice Turhan Sultan tarafından yaptırılmıştır. Tarihin en çetin savaşlarından biri olan Çanakkale Savaşları sırasında büyük bir rol üstlenen bu kale, 3 Kasım 1914'te itilaf devletleri tarafından bombalanmış ve çatışmalarda önemli kayıplar yaşanmıştır. Zamanla doğa koşulları nedeniyle hasar gören kale, 2015 yılında başlatılan restorasyon çalışmalarıyla yeniden gün yüzüne çıkarıldı.
Restorasyon süreci, Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihi Alan Başkanlığı tarafından yürütüldü. Çalışmaların tamamlanmasının ardından, 18 Mart Şehitleri Anma Günü'nde Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından ziyarete açıldı. Seddülbahir Kalesi Müzesinde, ziyaretçilere kalenin tarihi ve savaş sırasında yaşanan olaylar hakkında bilgi verilmektedir. Ayrıca, 1915 Çanakkale Savaşları sırasında yaşanan önemli anlara dair belgeler ve savaş malzemeleri de sergilenmektedir.
Seddülbahir Kalesi'nin EMYA 2026'ya aday gösterilmesi, Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihi Alan Başkanı İsmail Kaşdemir tarafından değerlendirildi. Kaşdemir, Seddülbahir Kalesi'nin Avrupa'da yılın en iyi müzesi ödülüne aday olduğunu belirtti ve bu ödülün kazanılması halinde hem Çanakkale'nin hem de Türkiye'nin gururlanacağını ifade etti. Ayrıca, tarihi mekanların modern yaklaşımlarla ziyarete açıldığını ve bu çabaların büyük ilgi gördüğünü dile getirdi.
Kale yapımında bir kadın dokunuşunun bulunması, Seddülbahir Kalesi'nin tarihini daha da özel kılmaktadır. Hatice Turhan Sultan'ın bu kaleyi yaptırması, Türk tarihinde önemli bir yer edinmektedir. Seddülbahir Kalesi, Çanakkale Boğazı'nın girişinde önemli bir koruma görevi üstlenmiş ve savaş sırasında gösterdiği direnişle dikkat çekmiştir.
Bugün, Seddülbahir Kalesi, 1. derece arkeolojik ve askeri sit alanı olarak korunmakta ve Gelibolu Yarımadası'nın en güney ucunda yer almaktadır. Kale, tarihi açıdan olduğu kadar kültürel bir değer olarak da ziyaretçilerin ilgisini çekmektedir. Kalenin restorasyonu ve müze konsepti, Çanakkale'nin tarihi mirasını yaşatmaya devam etmektedir.
