Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi (ÇOMÜ) Fen Fakültesi Biyoloji Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Herdem Aslan ve ekibi, 2023 yılında Gökçeada Tuz Gölü çevresinde ada halkı ile birlikte bir çevre koruma projesi gerçekleştirdi. Bu proje kapsamında elde edilen veriler, Gökçeada Tuz Gölü’nde üreyebilen ada martısının en büyük popülasyonunun varlığını ortaya koydu.
Prof. Dr. Herdem Aslan, projenin amacının yerel halkta çevre koruma bilincini artırmak olduğunu belirtti. "Gökçeada, Türkiye’nin en büyük adası ve Tuz Gölü, ulusal öneme sahip sulak alanlardan biri. Ancak insan baskıları nedeniyle bölgedeki biyoçeşitlilikte bazı olumsuz etkiler gözlemlenmekteydi. Bu nedenle bu alanda bilimsel çalışmalar yapmaya başladık," dedi.
Gökçeada Tuz Gölü’nde yapılan araştırmalar sonucunda, ada martısının varlığı tespit edildiğini ifade eden Aslan, "Dünya genelinde hassas statüde sınıflandırılan bu türün korunması gerektiğine dikkat çekmek istiyoruz," şeklinde konuştu. Proje, Turquoise Coast Environment Fund tarafından desteklenen bir sivil toplum kuruluşunun girişimiydi ve farkındalık oluşturmayı hedefliyordu.
Kuş Gözlemcisi Murat Uyman, ada martısının Türkiye’de en nadir ve zarif türlerden biri olduğunu vurguladı. "Dünya Doğa ve Doğal Kaynakları Koruma Birliği, bu türü hassas düzeyde tehlike altında olarak sınıflandırmıştır. Türkiye’de 2013-2019 yılları arasında tahmini üreyen çift sayısı 70-150 arasında değişmektedir." dedi.
Murat Uyman, 2023 yılında yapılan çalışmada 38-44 birey ada martısının ürediğini tespit ettiklerini belirtti. "Ada martılarının üremesi, habitat kaybı, aşırı otlatma ve insan baskıları gibi nedenlerle tehdit altındadır. Gökçeada Tuz Gölü’nde bulunan bu koloninin korunması için acilen eylem planları oluşturulmalıdır," ifadesini kullandı.
Ada martısının üreme alanlarının korunması gerektiğine dikkat çeken Uyman, "Gökçeada Tuz Gölü’nde üreyen en büyük koloninin varlığı, bu türün korunması için bir fırsat sunuyor. Ancak, bu alanda mutlak koruma statüsünün olmaması ciddi bir tehdit oluşturuyor," şeklinde açıklamalarda bulundu.
