Çorum'da, Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından yürütülen "Türk-İslam Dönemi Mezar Taşları ve Kitabeleri Ulusal Envanter Çalışması" çerçevesinde saha araştırmaları başladı. Hitit Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dekan Yardımcısı Doç. Dr. Oktay Gündoğdu liderliğindeki 9 kişilik uzman ekip, ilk olarak Hıdırlık ve Ulu Mezarlık bölgelerinde mezar taşlarını inceleyerek üzerindeki yazıları okumaya başladı. Bu proje ile geçmiş medeniyetlere ait önemli belgeler korunarak gelecek nesillere aktarılacak. Çalışmalar, taşların üzerindeki Osmanlıca ve Arapça metinlerin okunması, fotoğraflanması, ölçüm yapılması ve GPS ile koordinatlarının kaydedilmesini içeriyor. Projenin yaklaşık 2 yıl sürmesi ve 2 bin ile 3 bin arasında kitabenin okunması bekleniyor. Bu sayede, Çorum'un kültürel hafızası korunacak ve gelecek nesillere önemli bir miras bırakılacak. Ayrıca, çalışmaların kent merkezi, tüm ilçeler ve köy mezarlıklarını kapsayacak şekilde sistematik olarak devam edeceği bildirildi.
Doç. Dr. Oktay Gündoğdu, yapılan mezar ve kitabe okuma çalışmalarının gelecekte nesillere aktarılması açısından kritik bir önem taşıdığını belirtti. Gündoğdu, "Türkiye genelinde devam eden Türk İslam eserleri dönemi mezar taşları ulusal envanter projesinde Çorum önemli bir yer tutuyor. İlk olarak Hıdırlık ve Ulu Mezarlık bölgelerinde çalışmalarımız sürüyor. Mezar taşlarının üzerindeki kitabi bilgilerin, envanter niteliğindeki verilerin kaydedilmesi, fotoğraf çekimleri ve GPS koordinatlarının alınması gibi işlemler yapılacak. Proje tamamlandığında, bu veriler Bakanlık tarafından ülke genelinde paylaşılacak ve ecdadımızın bize bıraktığı değerleri okuyup anlayabileceğiz" diye ifade etti.
Proje kapsamında ortalama 2 bin ile 3 bin kitabenin okunmasının planlandığını vurgulayan Gündoğdu, "İlk etapta 9 kişilik bir ekiple başladık ve ilerleyen zamanlarda ekibin sayısını artırmayı hedefliyoruz. Çorum'daki tüm kitabeler okununcaya kadar bu çalışma devam edecek. Yaklaşık 2 yıl içinde bu işlemi tamamlamayı öngörüyoruz. Osmanlı Dönemi'nde bireylerin sosyal statüleri, cinsiyetleri ve diğer bilgileri mezar taşları üzerindeki yazılardan elde edilebiliyor" şeklinde konuştu.
Mezar taşlarının üzerindeki semboller ve yazıların, cinsiyet belirlemede yardımcı olduğunu belirten Gündoğdu, "Osmanlı mezar taşları, başlıklarına göre cinsiyet belirlemede ipuçları sunar. Örneğin, başlıkta bir buket varsa, bu hanımefendinin zarafetini temsil ederken, fes ya da sarık gibi unsurlar erkeklerin temsilcileri olabilir. Genel hatlarıyla mezar taşlarının üzerindeki yazılar, kişinin kimlik bilgilerini, meslek grubunu ve unvanını yansıtırken, dua ve tarih bilgileri de içerir. Ayrıca, mezar taşlarının süslemelerinde bitkisel tasarımlar yer alarak, kişinin cennet mekanında yer alması anlamına gelir" dedi.
