Diyarbakır'ın Kocaköy ilçesinde, yaklaşık 20 bin yıllık bir süreç sonucunda, yağış sularının etkisiyle taşların kimyasal yönden aşındığı bir alan keşfedildi. Bu doğal oluşum, Fırat ve Dicle nehirlerinin oluşturduğu su yollarının minyatür bir versiyonunu barındırıyor. İlçe merkezine 4 kilometre mesafede yer alan sediment tortulu kireç taşı tabakası üzerindeki lapyalar, bölgedeki göl, vadi ve akarsu ayrım çizgilerini yansıtan ilginç şekiller oluşturuyor.
Toprağın örtüsü altında yer alan bu yapılar, derin ve belirgin bir görünüm sergilerken, yüzeydeki lapyalar daha az ve sığ bir yapıdadır. Bu durum, yaklaşık 20 bin yıl süresince oluşan doğanın etkilerini net bir şekilde gözler önüne seriyor. Antropolog Naci Akdemir, bu alanın özelliklerini değerlendirdi ve yağışların kayaları kimyasal olarak aşındırdığı sonucuna vardı. Akdemir, bu yapıları 'Fırat ile Dicle nehirlerinin ve kollarının meydana getirdiği peneplenleşmenin minyatür örneği' olarak tanımladı.
Akdemir, bu minyatür yapılar arasında akarsular, akarsu vadileri ve göllerin farklı şekillerde oluştuğunu belirtti. Örneğin, kuzey tarafındaki az eğim ile güney tarafındaki yüksek eğimin nasıl bir etki yarattığına dikkat çekti. Coğrafya öğretmenleri için bu tür doğal yapılarla yerinde eğitim yapmanın büyük fayda sağlayacağına inandığını ifade etti. Toprağın örtüsünün altında belirginleşen lapyalar, bu süreçte 15-20 bin yıllık bir zaman dilimini işaret ediyor ve bu oluşumların buzul döneminin sona ermesinden sonra meydana geldiği düşünülüyor.
