Diyarbakır, tarihi boyunca birçok değişim ve dönüşüm yaşamış bir şehir olarak öne çıkıyor. 1932 yılında, dönemin valisi Hasan Faiz Ergun'un talimatıyla yıkılan surlar, şehrin gelişimi adına yapılan bir hamle olarak kayıtlara geçmiştir. Yıkım süreci, özellikle Dağkapı ve Mardin Kapı çevresindeki surların ortadan kaldırılmasına neden olmuştur. Bu durum, dönemin önde gelen isimlerinin itirazlarına rağmen gerçekleşmiş, Fransız arkeolog Albert Gabriel'in bilimsel itirazları ise yıkım sürecinin durdurulmasına katkı sağlamıştır.
Yıllar sonra, yıkılan surların günümüzde nasıl görüneceği merak konusu oldu. İçerik üreticisi Adem Ulusoy, bu merak üzerine yapay zeka ile "Günümüzde yıkılmamış olsaydı Diyarbakır surları nasıl olurdu" başlıklı bir çalışma gerçekleştirdi. Çalışmada, 1932 yılında yıkılan bölümlerin bugünkü hali canlandırıldı. Ulusoy, yıkımın gerekçeleri arasında şehirleşme ve modernleşme isteğinin öne çıktığını vurguladı. Bu bağlamda, yıkımın şehrin hava almasına engel olduğu iddiasıyla gerçekleştirildiği biliniyor.
Ulusoy, yapay zeka destekli çalışmasında, Dağkapı ve Mardin Kapı’daki surların yıkılmadığı bir senaryoyu gözler önüne serdi. "Bu çalışma ile geçmişin izlerini günümüze taşımak istiyorum" diyen Ulusoy, Diyarbakır surlarının yaklaşık 2 bin yıllık tarihine ışık tutmayı hedefliyor. Çalışmanın amacı, tarihi yapıların korunmasının önemini vurgulamak ve geçmişin izlerini yaşatmak olarak öne çıkıyor. Ulusoy, bu sayede hem şehir tarihine hem de kültürel mirasa dikkat çekmeyi amaçlıyor.
Sonuç olarak, yapay zeka ile gerçekleştirilen bu çalışma, Diyarbakır surlarının tarihi ve kültürel önemini bir kez daha hatırlatıyor. Şehrin geçmişini ve tarihi yapılarının korunmasının gerekliliğini anlatan bu tür projeler, gelecekte de devam etmelidir. Bu sayede, geçmişin izleri korunarak gelecek nesillere aktarılabilir.
