Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) Genel Direktörü Tedros Adhanom Ghebreyesus, Avrupa'da devam eden aşırı sıcak hava dalgalarının yarattığı can kayıplarını kamuoyuna açıkladı. Ghebreyesus, 21 Haziran tarihinden itibaren Avrupa genelinde aşırı sıcaklıklar sonucu 1.300'den fazla vefat yaşandığını belirtti. Yapmış olduğu sosyal medya paylaşımında, "Şu anda 150 milyon kişi aşırı sıcaklık koşulları altında yaşıyor, yüzlerce kişi hayatını kaybetti, eğitime ara verildi ve elektrik şebekeleri sorunlar yaşıyor" ifadelerini kullandı.
DSÖ Genel Direktörü, sıcak hava koşullarının sağlık üzerindeki olumsuz etkilerine dikkat çekerek, sıcak stresinin sıkça "sessiz katil" olarak adlandırıldığını vurguladı. Ghebreyesus, Avrupa'daki evlerin, iş yerlerinin ve okulların bu kadar yüksek sıcaklıklara göre inşa edilmediğinin altını çizdi.
Avrupa'nın Hızlı Isınması
DSÖ Genel Direktörü, Avrupa'nın dünyanın en hızlı ısınan kıtası olduğunu ifade etti ve kıtanın küresel ortalamanın iki katı hızla ısındığını belirtti. Ghebreyesus, daha önce "bir nesilde bir kez görülen" sıcak hava dalgalarının iklim değişikliği ve küresel ısınmanın etkisiyle artık neredeyse her yıl yaşandığını ifade etti. DSÖ, aşırı sıcakların yarattığı sağlık tehditlerine karşı hazırlık, önleme çalışmaları ve sağlık sistemlerinin müdahale kapasitesini artırma amacıyla üye ülkelerle birlikte çalıştığını aktardı.
DSÖ, aşırı sıcaklık koşullarında serin kalmaya yönelik öneriler de yayımladı. Rehberde, günün en sıcak saatlerinde dışarı çıkılmaması, gölgede kalınması ve serin bir ortamda zaman geçirilmesi tavsiye edildi. Evlerin serin tutulması için hava karardıktan sonra gece serinliğinden yararlanılması önerildi. Gündüz dış mekan sıcaklığının iç mekandan yüksek olduğu durumlarda pencerelerin kapalı tutulması ve perdelerin çekilmesi gerektiği belirtildi. Ayrıca, elektrikli cihazların mümkün olduğunca kapatılması gerektiği ifade edildi. Rehberde, elektrikli vantilatörlerin yalnızca hava sıcaklığının 40 santigrat derecenin altında olduğu durumlarda kullanılmasının uygun olduğu vurgulandı.
Vücudun serin tutulması için hafif ve bol giysiler giyilmesi, serin duş alınması, cildin nemli bez veya sprey ile serinletilmesi ve düzenli su tüketilmesi önerildi. DSÖ, saatte en az bir bardak, günde ise iki ila üç litre su içilmesini tavsiye etti. Özellikle 65 yaş üzerindeki bireyler, kalp, akciğer veya böbrek hastalığı bulunanlar, engelli bireyler ve yalnız yaşayan kişilerin düzenli olarak kontrol edilmesinin önemi vurgulandı.
DSÖ, çocukların ve hayvanların park halindeki araçlarda bırakılmaması, günün en sıcak saatlerinde doğrudan güneş ışığına maruz kalınmaması ve bebek arabalarının kuru örtülerle kapatılmaması gerektiği konusunda uyarılarda bulundu. Bunun yerine ince ve ıslak bir bez kullanılması önerildi.
30 Derece Üstü Sıcaklıklara Maruz Kalanlar
Avusturya merkezli sivil toplum kuruluşu Klimadashboard'un Alman Meteoroloji Dairesi (DWD) ve Avrupa Komisyonu Ortak Araştırma Merkezi'nin (JRC) 2025 nüfus projeksiyonlarını baz alarak yaptığı analizde, Avrupa'da Türkiye hariç toplamda 381 milyon kişinin 30 santigrat derecenin üzerindeki sıcaklıklara maruz kalacağı öngörülüyor.
