Diyarbakır'da gerçekleştirilen DTSO Meclis toplantısında konuşan Başkan Mehmet Kaya, yılın ilk beş ayında ihracat verilerinin endişe verici olduğunu dile getirdi. Irak'a yapılan ihracatın geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 42,3, Suriye'ye yapılan ihracatın ise yüzde 35,7 azaldığını vurguladı.
İhracattaki düşüşün yalnızca bölgesel değil, aynı zamanda küresel ekonomik koşullardan da kaynaklandığını aktaran Kaya, Irak'ta uygulanan yeni vergilerin ve sınır ticaretindeki engellerin önemli sorunlar oluşturduğunu kaydetti. Ayrıca, Suriye'ye hala Cilvegözü Sınır Kapısı üzerinden ticaret yapılmasının sıkıntılı bir durum olduğunu belirtti.
Diyarbakır ve Türkiye İhracatındaki Farklar
Kaya, Diyarbakır'ın Suriye ve Irak pazarlarında yaşadığı kaybın Türkiye geneliyle karşılaştırıldığında daha belirgin olduğunu ifade etti. Türkiye’nin Suriye’ye ihracatının arttığı bir dönemde, Diyarbakır’ın ihracatında yaşanan düşüş dikkat çekmektedir. Bu durumun başlıca nedenlerinden birinin bölgenin doğrudan sınır kapılarını kullanamaması olduğunu dile getirdi. Ocak-mayıs döneminde Türkiye’nin Suriye’ye ihracatı yüzde 24 artarken, aynı dönemde Diyarbakır’ın Suriye’ye ihracatı yüzde 35,7 oranında gerilemiştir. Irak pazarında da benzer bir tablo gözlemlenmiştir; Türkiye’nin Irak’a ihracatı yüzde 22,8 azalırken, Diyarbakır’ın Irak’a ihracatındaki düşüş yüzde 42,3’e ulaşmıştır.
DTSO Başkanı Kaya, özellikle Nusaybin Sınır Kapısı’nın uzun yıllardır kapalı olmasının ve Suriye’ye ticaretin hala Cilvegözü üzerinden yapılmak zorunda kalınmasının Diyarbakır ve çevre illerinin rekabet gücünü ciddi şekilde zayıflattığını belirtti. Türkiye’nin Suriye’ye ihracatının artması, ancak Diyarbakır’ın ihracatının düşmesi, bölgenin doğrudan sınır ticaretinden yeterince faydalanamadığını göstermektedir. Nusaybin Kapısı’nın açılması, hem Diyarbakır’ın hem de bölgenin Suriye pazarındaki payını yeniden artırabilir.
Kaya, Ticaret Bakanlığı ile yürütülen görüşmelerde önemli ilerleme kaydedildiğini dile getirerek, yaklaşık 13 yıldır kapalı olan Nusaybin Sınır Kapısı’nın açılması konusunda son aşamaya gelindiğini ifade etti. Türkiye tarafındaki altyapının hazır olduğunu vurgulayan Kaya, "Bize iletilen bilgilere göre Suriye merkezi hükümetinin onay vermesi halinde kapı kısa süre içerisinde açılabilecek. Bu gelişme bölge ticaretine ciddi bir nefes aldıracaktır" şeklinde konuştu.
Kapının açılmasıyla birlikte DTSO’nun Suriye’ye geniş katılımlı bir ticaret heyeti göndermeyi planladığını açıklayan Kaya, Duhok, Zaho ve Kamışlo’daki oda ve ekonomik çevrelerle ortak çalışmalar yürüttüklerini belirtti. Ayrıca, Diyarbakır Ticaret Borsası ile birlikte yürütülen lisanslı pamuk depoculuğu projesinin önemli bir aşamaya geldiğini ifade etti. Karacadağ OSB civarında yaklaşık 600 dönümlük alanda lisanslı depo ve tarımsal analiz laboratuvarları kurulması planlanmaktadır. Projeye yönelik çalışmalara devam edilmekte olup, bu projenin hayata geçmesiyle Diyarbakır’da üretilen pamuğun korunması ve fiyat istikrarının sağlanması yönünde önemli katkılar sunulması hedeflenmektedir.
Meclis toplantısında ayrıca TOBB Akademik Danışmanı Doç. Dr. Şehnaz Altunakar, "TEPAV Temel Ekonomik Göstergeler" üzerine bir sunum yaparken, DTSO Genel Sekreter Yardımcısı Murat Demir de "İş Hayatında Yapay Zeka Kullanımı" konulu bir sunum gerçekleştirdi.
