Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi Fizyoloji Ana Bilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Levent Öztürk, melatoninin uykusuzluk tedavisinde yaygın olarak kullanıldığını ve bu konuda son 1 yıl içinde düzenli olarak kullanan bireylerde kalp yetmezliği görülme sıklığının arttığını ifade etti. Almanya’da gerçekleştirilen geniş çaplı bir araştırma, melatonin kullanımının uzun süreli etkilerinin dikkat çekici sonuçlar doğurabileceğini ortaya koydu.
Yapılan çalışmaya göre, melatonin kullanan bireylerde kalp yetmezliği riski yüzde 90 oranında artış göstermektedir. Ayrıca, kalp yetmezliği nedeniyle hastaneye yatış oranlarının da belirgin şekilde yükseldiği gözlemlenmiştir. Kamuoyunda "doğal" ve "zararsız" bir takviye olarak bilinen melatoninin bu yeni veriler ışığında özellikle kalp rahatsızlığı riski taşıyan bireyler açısından sorgulanması gerektiği vurgulanmaktadır.
Geniş Kapsamlı Veri Analizi
Prof. Dr. Öztürk, melatoninin 1990’lı yıllardan bu yana bilimsel araştırmalara konu olduğunu belirtti. Tıbbi literatürde melatoninle ilgili 35 binden fazla çalışma bulunduğunu ve molekülün olumlu yönlerinin ortaya konulduğunu ifade etti. Ancak Birleşik Devletler’de yapılan geniş ölçekli bir analizde farklı sonuçlar elde edildiği bildirilmektedir.
Bu çalışmada, son 1 yıldır düzenli melatonin kullanan bireylerle kullanmayanlar karşılaştırıldı. Yaklaşık 130 bin kişinin verilerinin analiz edildiği bu çalışmada, melatonin kullanan grupta kalp yetmezliği görülme sıklığının daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Bu durum, oldukça güçlü bir veri seti sunmakla birlikte, kesitsel bir çalışma olması nedeniyle neden-sonuç ilişkisi kurmanın mümkün olmadığını açıklamıştır.
Ölüm Oranları ve Hastaneye Başvuru
Son 1 yıl içinde düzenli melatonin kullanan bireylerde tüm nedenlere bağlı ölüm oranının, kullanmayanlara kıyasla 2 kat daha fazla olduğu gözlemlenmiştir. Yeni kalp yetmezliği nedeniyle hastaneye başvuru oranının ise yaklaşık 3 kat daha fazla olduğu ifade edilmiştir. Melatonin grubunda kalp yetmezliği oranı yüzde 19 iken, kullanmayan grupta bu oran yüzde 6,5 seviyelerinde kalmaktadır. Prof. Dr. Öztürk, bu sonuçların melatoninin güvenli olduğuna dair algıyı sorgulattığını belirtmiştir.
Öztürk, melatoninin bazı ülkelerde reçeteye tabi olduğunu hatırlatırken, Türkiye dahil birçok ülkede ise melatoninin reçetesiz temin edilebildiğine dikkat çekti. Bu durum, sağlıklı bireylerin doktor önerisi olmadan melatonin kullanmasına yol açabilmektedir. Uzun vadede olumsuz etkilerinin olabileceği düşünülmektedir. Bu nedenle, melatoninin doktor kontrolü ve önerisi olmadan kullanılmaması gerektiği vurgulandı.
