Fırat Üniversitesi Hastanesi Psikiyatri Anabilim Dalı'ndan Prof. Dr. Mehmet Gürkan Gürok, kış aylarında daha sık görülen mevsimsel depresyon hakkında önemli bilgilere dikkat çekti. Günlerin kısalması ve güneş ışığına maruziyetin azalması, bazı bireylerde sabahları uyanmakta zorluk, sürekli uyku isteği, enerji kaybı ve hayattan keyif alamama gibi belirtilere yol açabiliyor. Prof. Dr. Gürok, bu durumu basit bir mevsim geçişi ya da moral bozukluğu olarak değerlendirilmemesi gerektiğini ifade etti.
Mevsimsel depresyonun toplumda sanılandan daha yaygın olduğunu dile getiren Gürok, nüfusun yaklaşık yüzde 5'inin bu durumdan etkilendiğini söyledi. Daha hafif seyreden ve kış hüznü olarak adlandırılan tablo ise toplumun yüzde 10-20'lik kesiminde görülüyor. Bu durumun ciddi bir duygu durum bozukluğu olduğu uyarısını yapan Gürok, kapalı havaları sevmemek ya da moral bozukluğu gibi ifadelerle geçiştirilemeyeceğini belirtti.
Mevsimsel depresyonun yalnızca psikolojik değil, biyolojik nedenleri de bulunduğunu ifade eden Gürok, güneş ışığına maruziyetin azalmasıyla serotonin hormonunun düşmesi ve melatonin üretiminin artmasının, ruh halini doğrudan etkilediğini vurguladı. Bu durum, sabahları uyanamama, akşamları uyuyamama ve gün içinde enerji dalgalanmalarına yol açabiliyor. D vitamini eksikliği ile mevsimsel depresyon arasında güçlü bir ilişki bulunduğunu aktaran Gürok, bu eksikliğin özellikle kış aylarında daha fazla hissedildiğini belirtti.
Mevsimsel depresyon belirtilerinin genellikle sonbaharın sonlarında başladığını ve ilkbaharla birlikte azaldığını aktaran Gürok, bu tanının konulabilmesi için belirtilerin en az iki yıl boyunca tekrarlaması gerektiğini söyledi. Kalıcı mutsuzluk, enerji kaybı, sabahları uyanmakta zorlanma, aşırı uyuma isteği, aşırı yeme ve kilo alma, ilgi kaybı ve sosyal geri çekilme gibi belirtiler en sık görülenler arasında yer alıyor.
Doğru tanı ve uygun tedavi ile mevsimsel depresyonda başarılı sonuçlar elde edilebileceğini belirten Prof. Dr. Gürok, ışık terapisinin tedavide altın standart olarak kabul edildiğini ifade etti. Ayrıca bilişsel davranışçı terapi, gerekli görülen hastalarda antidepresan ilaç tedavisi ve D vitamini takviyesinin de etkili olduğunu söyledi. Işık terapisinin genellikle sabah saatlerinde uygulandığını ve birçok hastada birkaç hafta içinde belirgin iyileşme sağladığını belirtti.
Kış aylarında ruh sağlığını korumak için güneş ışığından daha fazla faydalanmak, perdeleri açmak, gün içinde en az 30 dakika dışarıda vakit geçirmek, düzenli fiziksel aktivite yapmak ve sağlıklı beslenmek önem taşıyor. Omega-3 yağ asitleri ve proteinden zengin, işlenmiş karbonhidratlardan uzak bir beslenme düzeninin tedaviye katkı sağladığını vurgulayan Gürok, düzenli uyku saatlerinin korunması, akşam saatlerinde ekran kullanımının sınırlandırılması ve sosyal ilişkilerin sürdürülmesinin iyileşme sürecine destek olacağını belirtti.
Şikayetlerin iki haftadan uzun sürmesi, günlük yaşamı ciddi şekilde etkilemesi ya da kendine zarar verme ve intihar düşüncelerinin ortaya çıkması durumunda mutlaka bir psikiyatri hekimine başvurulması gerektiğini ifade eden Gürok, mevsimsel depresyonun ciddi ancak tedavi edilebilir bir ruh sağlığı sorunu olduğunu vurguladı. Ruh sağlığının fiziksel sağlık kadar önemli olduğunu belirten Gürok, kış aylarında ortaya çıkan belirtilerin ciddiye alınmasının zayıflık değil, kişinin kendine verdiği değerin bir göstergesi olduğunu sözlerine ekledi.
