Altıntepe Kalesi, Erzincan Ovası'nın kuzeydoğusunda, ovadan yaklaşık 60 metre yükseklikte bir volkanik tepe üzerinde konumlanıyor. Kale, tarihi boyunca Urartu, Bizans ve Osmanlı dönemlerinde yerleşim alanı olarak kullanılmıştır. İlk kez 1938 ve 1956 yıllarında gerçekleştirilen yasa dışı kazılarla adı duyulmuştur. Ardından 1959 yılında başlayan bilimsel kazılar, Tahsin Özgüç başkanlığında yapılmış ve 1967 yılına kadar sürmüştür. Bu kazılarda, Urartu dönemine ait iç kale kapısı, tapınak-saray kompleksi, surlar, apadana, depo binası ve açık hava tapınağı gibi yapılar gün yüzüne çıkarılmıştır.
Kalenin güney yamacında bulunan taş örme mezarlar, dönemin gömü geleneklerine dair önemli bilgiler sunmaktadır. Kazı çalışmalarının tamamlanmasının ardından alan, Kültür Bakanlığı'na devredilmiştir. Ancak, bazı bölgelerin zamanla defineciler tarafından tahrip edildiği kaydedilmiştir. 2002 yılında Mehmet Karaosmanoğlu öncülüğünde yeniden kazı ve koruma çalışmaları yapılmıştır.
Yaklaşık 200 metre genişliğindeki tepe üzerinde Bizans dönemine ait sur kalıntılarının, bazı Urartu yapılarının üstüne inşa edildiği ve bu nedenle eski yapıların kısmen zarar gördüğü belirlenmiştir. Erzincan Müze Müdürlüğü yetkilileri, Altıntepe'nin Urartu'nun batıdaki en önemli eyalet merkezlerinden biri olduğunu vurgulamaktadır. İlk sistematik kazılarda ortaya çıkarılan saray kompleksi, tapınak, havuzlar, kanalizasyon sistemi ve çeşitli arkeolojik eserler, o dönemde Erzincan'da müze bulunmadığı için Anadolu Medeniyetleri Müzesi'ne götürülmüştür.
Altıntepe'deki kazılarda elde edilen seramik parçaları, at koşum takımları, metal mobilya aksamları ve ok uçları gibi eserler, günümüzde Erzincan Müzesi'nde sergilenmektedir. Bu eserler, hem bölgenin tarihi hem de Arkeoloji alanında büyük bir değer taşımaktadır. Altıntepe Kalesi, bu özellikleriyle hem yerli hem de yabancı ziyaretçiler için önemli bir kültürel miras olarak öne çıkmaktadır.
