Adem Karaca'nın "Manzarayı Seslendirmek: Erzurum Türkülerinde Mekân Temsiline Yönelik Bir Müzik Coğrafyası Analizi" adlı araştırması, Erzurum'a ait türkülerin coğrafi unsurlar açısından kapsamlı bir incelemesini içermektedir. Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi'nde yayımlanan bu çalışma, Türk Halk Müziği Sözlü Eserler Antolojisi'nde yer alan 288 Erzurum türküsünün doküman incelemesi ve içerik analizi yöntemleriyle incelenmesini amaçlamaktadır. Araştırma, türküde tespit edilen coğrafi unsurları fiziki coğrafya, coğrafi astronomi, beşerî ve ekonomik coğrafya ile bölgesel coğrafya alt temalarına göre sınıflandırarak frekanslarını betimsel olarak analiz etmiştir.
Bu araştırma, Erzurum türkülerinin dağlar, iklim şartları, bitki örtüsü, hayvanlar, göç, yerleşim birimleri ve ekonomik faaliyetler gibi coğrafyanın çeşitli boyutlarına dair zengin bilgiler içerdiğini ortaya koymaktadır. Fiziki coğrafya temalarının yüksek frekansı, Erzurum'un engebeli yapısı ve sert karasal iklimi ile belirgin bir paralellik göstermektedir. Beşerî ve ekonomik coğrafya açısından gelenek-görenek, yemek ve giyim kültürü, nüfus, geçim kaynağı ve mimari yapı gibi temsillerin türkülere yansıdığı tespit edilmiştir. Araştırma, Erzurum türkülerinin yöre coğrafyasını ve insan yaşamını yansıtan değerli bir sözlü kültürel arşiv olduğunu sistematik verilerle ortaya koymaktadır.
Ayrıca, müzik coğrafyası, halk bilimi, coğrafya eğitimi ve sosyal bilgiler eğitimi alanları için önemli sonuçlar sunmaktadır. Bu türkülerin zengin coğrafi ve sosyo-kültürel içeriği, bu alanlarda otantik ve etkili bir öğretim materyali olarak değerlendirilebileceğini göstermektedir. Türkülerde geçen şehir ve bölge adları ile konum atıfları, hem yerel çevreye hem de komşu bölgelere sıkı bir bağlılığı ortaya koymaktadır. Adem Karaca, "Türküler, Erzurum merkezli ancak başta komşu iller olmak üzere İstanbul gibi büyük merkezlere ve Osmanlı dönemi ile öncesine ait geniş bir coğrafyaya uzanan zihinsel haritalar çizmektedir." diyerek türkülerin yerel ve bölgesel bağlantılarını vurgulamıştır.
Araştırmanın sonuçları, Erzurum türkülerinin yöre fiziki coğrafyasına dair belirgin özellikleri yansıttığını da göstermektedir. Örneğin, dağ, yamaç, ova ve kayalık gibi yeryüzü şekillerine yapılan göndermeler; kış soğuğu, kar ve ayazı öne çıkaran klimatolojik şekiller; akarsular ve çermik etrafında örülen hidrografik betimlemeler, türkülerin mekâna dair zengin bir çevresel bilgi hazinesi sunduğunu ortaya koymaktadır. Ayrıca, çiçekler, çayırlar, hayvanlar gibi unsurlar, bitki ve hayvan coğrafyasını temsil etmekte ve duygusal/semantik anlamlar yüklemektedir. Ay, yıldız ve güneş gibi gök cisimlerinin yön bulma ve gündelik yaşam ritmiyle ilişkili pratik işlevleri, türkülerin fiziki çevreyi sadece bir fon olarak değil, anlatının merkezî bileşeni olarak kurduğunu göstermektedir. Bu durum, Erzurum’un coğrafi gerçekliğinin halkın kolektif ifadesine derinlemesine işlediğini teyit etmektedir.
