Erzurum'da bulunan ve hayvan otlatan bir çiftçi tarafından tesadüfen keşfedilen 'Taş Baba' heykeli, 2 bin 500 yıllık geçmişiyle ziyaretçilerin ilgisini çekiyor. Orta Asya Türk kültürünün Anadolu'daki önemli izlerinden biri olan bu eser, üzerine işlenen motiflerle de dikkatleri üzerine topluyor.
Duyarlı vatandaşlar, heykelin bulunması için yetkililere haber verdi.
2020 yılında Erzurum'un Şenkaya ilçesine bağlı Ormanlı Mahallesi'nde, Aytaç Alver isimli bir çiftçi hayvanlarını otlatırken otların arasında farklı motifler bulunan bir taş fark etti. Durumu hemen Erzurum Müze Müdürlüğü'ne bildiren Alver, bu sayede heykelin korunması için gerekli adımların atılmasını sağladı. Arkeologlar tarafından yapılan incelemeler sonucunda, heykelin Kıpçaklar dönemine ait olduğu belirlendi.
Çiftçinin dikkatli gözlemi, tarihi bir eserin gün yüzüne çıkmasını sağladı.
Heykeli bulan Aytaç Alver, fark ettiği taşın değerli olabileceğini düşünerek yetkililere bildirdiğini ifade etti. 123 santimetre uzunluğunda ve 45-47 santimetre genişliğindeki bu devasa heykel, titiz bir restorasyon sürecinin ardından Erzurum Müzesi'nde sergilenmeye başlandı.
Ünik Bir Eser
Bozkır kültüründe soylular için yapılan 'kurgan' mezarlarının üzerine dikilen 'Taş Baba' heykelleri, Türklerin Orta Asya'dan Anadolu'ya taşıdığı gelenekler arasında yer alıyor. Erzurum'daki bu heykel, Türkiye'deki tek örnek olarak değerlendiriliyor. Yetkililer, eserin önemine dikkat çekerek şu bilgileri aktardı: "Taş Baba, İslamiyet'ten önceki Türklerde, Orta Asya'da bulunan Türk kavimleri tarafından büyük devlet adamlarının mezarlarına dikilen şahide taşlarıdır. Eserin üzerinde, elinde 'bengü bade kasesi' ve belinde sıralı kemer yer alıyor. Bu kemer, vefat eden Türk büyüğünün makamını simgeler; kemerdeki çizgi sayısı arttıkça makam da yükselir. Elindeki 'Bengü Bade' ise kişinin ölümsüzlüğüne gittiğini temsil eden bir unsurdur. Bu eserin benzerleri Orta Asya'da bulunmaktadır. Yaklaşık 2 bin 500 yıl öncesine ait olan bu eser, Türkiye'deki en önemli örneklerden biridir."
Müzenin en çok ilgi gören parçalarından biri haline gelen 'Taş Baba' heykeli, her gün çok sayıda tarih meraklısını ağırlarken, özellikle çocuklar tarafından büyük bir ilgiyle karşılanıyor.
