Orta Doğu Teknik Üniversitesi (ODTÜ) Uzay ve Hızlandırıcı Teknolojiler Uygulama ve Araştırma Merkez Müdürü, BM Yapay Zeka Kurulu Üyesi Prof. Dr. Melahat Bilge Demirköz, Eskişehir Türk Ocağı’nda yaptığı konuşmada, uzay, yapay zeka ve astropolitika konularındaki gelişmelere dikkat çekti. Demirköz, yapay zeka ile ilgili kavram kargaşasına değinerek, yapay zekanın bağımsız bir niyeti ve aklı olmadığını, yalnızca eğiticilerin ona sağladığı verilerle şekillendiğini ifade etti.
Ücretsiz Hizmetler ve Kullanıcı Verileri
Prof. Dr. Melahat Bilge Demirköz, ücretsiz gibi görünen doğal dil modellerinin gerçekte kullanıcılara ait bilgileri işleyerek pazarlama şirketlerine satıldığını belirtti. "Eğer bir şey bedavaysa, ürün sizsiniz" diyerek, kullanıcıların sağlık bilgileri ve diğer verilerinin aslında nasıl değerlendirildiğine dikkat çekti.
Yapay Zekanın Sınırları
Soru-cevap bölümünde, büyük dil modellerinin veri sınırına ulaştığına dair iddiaları ele alan Demirköz, yapay zekanın fizik, kimya ve biyoloji gibi konularda yetersiz olduğunu belirtti. "Yapay zeka olarak adlandırılan şey, büyük dil modelleri ile sınırlıdır ve bu modeller sadece insan dilinde ifade edilen olgular üzerinden eğitildiği için, fiziksel dünyayı anlama kapasitesi oldukça düşüktür" dedi.
Sağlık Verilerinin Kullanımı
Kişisel sağlık verilerinin işlenmesi hakkında uyarılarda bulunan Demirköz, devlet eliyle yürütülen anonim sistemlerin faydalı olabileceğini belirtti. "Sağlık Bakanlığı'nın anonim biçimde verileri işlemesi, halk sağlığı açısından yararlı olabilir" şeklinde konuştu.
Uzayda İnsan Egemenliği
Uzaydaki varlıkların artışına dikkat çeken Demirköz, "Eylül 2023 itibarıyla uzaydaki varlıkların yüzde 50'si tek bir insana ait" ifadesini kullandı. Uzayda insansız bilimsel görevlerde yapay zeka ile kontrol edilen robotların önemine değinen Demirköz, Mars'taki insansız helikopterin kontrolünün yapay zeka ile gerçekleştirilmesinin büyük bir adım olduğunu kaydetti.
Deniz Madenciliği ve Gelecek Beklentileri
Uzay madenciliği üzerine konuşan Demirköz, denizaltı madenciliğine olan ilginin arttığını belirterek, "Dünyanın yüzeyinin yüzde 71'i sularla kaplı olduğu için, yeraltı varlıklarının çoğu deniz altında" dedi. Bu bağlamda, polimetalik nodüllerin madenciliği konusunda rekabetin hızlanacağını ifade etti.
Türkiye'nin Uzay Çalışmaları
Demirköz, ODTÜ İVMER ekibinin Türkiye'de gerçekleştirdiği uzay çalışmaları hakkında bilgi vererek, çeşitli deneylerin ve testlerin başarıyla tamamlandığını belirtti. "Uluslararası Uzay İstasyonu üzerindeki Alfa Manyetik Spektrometresi deneyi, yapay zeka modelleri kullanılarak geliştirildi" dedi. Ayrıca, ODTÜ-Saçılmalı Demet Hattı laboratuvarında yapılan testlere ve elde edilen verilere de değindi.
Dinleyicilerin ilgiyle takip ettiği bu konuşmanın sonunda, Türk Ocağı Başkanı Prof. Dr. Nedim Ünal, Prof. Dr. Melahat Bilge Demirköz’e teşekkür belgesi ve hediye takdim etti.
