Batı Akdeniz Ekonomisini Geliştirme Vakfı (BAGEV) Yönetim Kurulu Başkanı Ali Çandır, Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından açıklanan Mayıs ayı enflasyon verilerine ilişkin önemli açıklamalarda bulundu. Çandır, Mayıs ayında tüketici fiyatlarında yüzde 0,56 ve yurt içi üretici fiyatlarında yüzde 1,11 oranında artış yaşandığını ifade etti. Ayrıca, yıllık bazda TÜFE’nin yüzde 8,09, ÜFE’nin ise yüzde 6,98 oranında artış gösterdiğini belirtti. Çandır, son 2-3 ayda üretici fiyatlarındaki artış oranının, tüketici fiyatları artış oranını geride bıraktığını vurgulayarak, bu durumun ileride tüketiciye yansıyacak fiyat artışlarının habercisi olduğunu dile getirdi.
Fiyat Katılığı Endişeleri Artıyor
Çandır, son dönemde fiyatların sert kış şartları ve gıda arzındaki dalgalanmalar nedeniyle yüzde 6-8 bandında seyrettiğini, Mayıs ayında ise bu bandın üzerine çıktığını belirtti. Bu fiyat katılığının, ekonomi otoritelerinin hedef revizesine neden olduğunu ifade eden Çandır, yıl sonu için öngörülen yüzde 5,5’lik hedeflerin gerçekleşmesinin mümkün olmadığını kaydetti. Merkez Bankası yetkililerinin de hedefin en iyi ihtimalle 6,8 şeklinde gerçekleşeceğini öngördüğünü belirtti.
Çandır, Mayıs ayında gıda ve alkolsüz içecekler grubundaki aşağı yönlü hareketliliğin, fiyat katılığının önüne geçebileceğini belirtirken, bunun gıda ürünlerindeki negatif ivmenin diğer ana gruplara yansımasıyla gerçekleşebileceğini ifade etti.
Batı Akdeniz Bölgesi'nde Enflasyon Sorunları
Ali Çandır, TÜİK verilerine dayanarak, Batı Akdeniz Bölgesi’nde, yani Antalya, Burdur ve Isparta’da, Mayıs ayında tüketici fiyatlarında yüzde 0,90 oranında bir artış yaşandığını belirtti. Bu artış, sebze ve meyve bolluğu döneminde meydana geldiği için düşündürücü olduğunu vurguladı. Çandır, Batı Akdeniz’in enflasyonda aylık bazda ikinci en pahalı alt bölge olduğunu ifade ederek, üreticilerin ürün kayıplarını ve girdi maliyetlerini tüketiciye yansıtmak zorunda kaldıklarının altını çizdi.
Üreticinin yükünü hafifletmek gerektiğini belirten Çandır, bu sayede tüketicinin daha uygun fiyatlarla ürün alabileceğini söyledi. Ayrıca, bahar alışverişinin giyim ve ayakkabı grubunda enflasyona yansıdığını, limon fiyatlarındaki artışın da dikkat çekici olduğunu vurguladı.
Üreticinin Sorunları ve Çözüm Önerileri
Çandır, son aylarda hava koşullarındaki değişimlerin ve kur dalgalanmalarının üretici üzerindeki etkilerini vurgulayarak, tarım ürünlerinin yıllık artışta ilk sıralarda yer aldığını belirtti. Semt pazarlarının ekonominin bir aynası olduğunu ifade eden Çandır, insanların artan fiyatlar nedeniyle ürün alımında kısıtlamalar yaşadığını, bunun da tüketiciyi zor durumda bıraktığını aktardı.
Üreticiyi rahatlatmanın, tüketiciyi de rahatlatacağına dikkat çeken Çandır, acilen tarım ve gıda ürünleri arzına yönelik tedbirlerin alınması gerektiğini söyledi. Alınması gereken önlemler arasında vergi oranlarının yeniden düzenlenmesi ve çiftçilere doğrudan destek sağlanması gerektiğini ifade etti.
Sonuç ve Öneriler
Çandır, üreticilerin elinin para görmesi ve tüketicilerin tencerelerinin ucuza kaynaması için tüm üretim zincirini kapsayan önlemlerin bir an önce ele alınması gerektiğini vurguladı. Ayrıca, kamu otoritesinin toptancı hallerinde üretici-tüketici makasının açılmasını engelleyecek denetimleri artırmasının önemine dikkat çekti. Bu önlemlerin, hem üretici hem de tüketici için faydalı olacağına inandığını sözlerine ekledi.
