Fransa'da 15 yaş altındaki çocuklara sosyal medya erişimi yasaklandı. Yasa tasarısı, Senato'da 2'ye karşı 243 oyla, Ulusal Meclis'te ise 81'e karşı 279 oyla kabul edildi. Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron'un desteklediği bu düzenleme ile "dijital reşitlik yaşı" 15 olarak belirlendi. Hükümet, yasanın yeni eğitim-öğretim yılına yetişmesini hedefliyor ve yeni hesaplar için yasağın 1 Eylül 2026'dan itibaren uygulanması planlanıyor. Mevcut sosyal medya hesapları bulunan 15 yaş altı kullanıcılar için ise 4 aylık geçiş süresi tanınacak. Bu sürenin ardından, 1 Ocak 2027'den itibaren mevcut hesaplar da yaş doğrulama sürecine tabi tutulacak.
Sosyal Medya Platformları Hedefte
Instagram, TikTok, Facebook ve Snapchat gibi sosyal medya platformlarının kullanıcı etkileşimlerine dair bölümleri yasanın kapsamına alınacak. Ancak YouTube ve WhatsApp gibi platformlarda daha dikkatli bir ayrım yapılacak. Video izleme ve mesajlaşma özellikleri doğrudan yasak kapsamına alınmazken, yorum yapma ve paylaşım gibi etkileşim oluşturan özellikler düzenlemeye dahil edilebilir.
İstisnalar ve Yaş Doğrulama Süreci
Düzenleme, çevrimiçi ansiklopediler ve eğitim içeriklerinin yasaktan muaf tutulmasını öngörüyor. Ancak hangi hizmetlerin yasak kapsamına dahil edileceği, yaş doğrulama sisteminin devreye girmesiyle daha netleşecek. Yaş doğrulama sorumluluğu sosyal medya platformlarına yüklenecek. Dijital İşlerden Sorumlu Bakan Anne Le Henanff, "Yaşı doğrulayacak teknik çözümü sosyal ağlar bulmak zorunda kalacak" dedi. Le Henanff, işleyişin yeni hesaplar için 1 Eylül'de başlayabileceğini belirtti.
Kişisel Veriler Üzerine Tartışmalar
Kişisel verilerin korunması konusunda da tartışmalar sürüyor. Le Henanff, yaş doğrulama sisteminin, hangi platform için kullanıldığını bilmeyeceğini ve sosyal ağların kullanıcının kişisel bilgilerine ulaşamayacağını ifade etti. Hükümetin önerdiği modelde, kullanıcıların yaşını doğrulayan üçüncü bir güvenilir aracın kullanılması planlanıyor.
Yasanın Getirdiği Diğer Düzenlemeler
Yasa, cep telefonu kullanımına yönelik düzenlemeleri de içeriyor. Fransa'da ilkokul ve ortaokullarda uygulanan cep telefonu yasağı, 2026-2027 eğitim-öğretim yılından itibaren liseleri de kapsayacak şekilde genişletilecek. Hükümet, bu düzenlemelerin öğrencilerin derslere daha iyi odaklanmasını amaçladığını belirtiyor.
Düzenleme hakkında görüşlerini paylaşan milletvekilleri, sosyal medyanın çocuklar üzerindeki olumsuz etkilerine dikkat çekerek, "Bu metin, çocuklarımıza ellerinden alınan çocukluklarını geri verecek" ifadelerini kullandı. Cumhurbaşkanı Macron ise sosyal medyanın çocukların gelişimini olumsuz etkilediğini belirtti.
Uygulanabilirlik ve Eleştiriler
Yasanın uygulanabilirliği konusunda tartışmalar sürüyor. Özellikle yaş doğrulama sistemlerinin güvenilirliği ve çocukların yasakları aşma yolları eleştirilerin merkezinde yer alıyor. Bazı milletvekilleri, yasanın ikiyüzlü ve tehlikeli olduğunu savunarak, Fransa'nın bu konuda yalnız olmadığını ve diğer ülkelerin benzer yasaları uygulama girişimlerinin başarısızlıkla sonuçlandığını belirtiyor.
Fransa'nın kabul ettiği yasa, Avrupa'da çocukların sosyal medya kullanımına dair daha geniş bir tartışmanın parçası olarak görülüyor. Avrupa Komisyonu, üye ülkelerin kendi yaş sınırlarını belirleyebileceği ancak platformlara getirilecek yükümlülüklerin Avrupa Birliği hukuku ile uyumlu olması gerektiğini ifade ediyor. Bu nedenle Fransa'daki uygulama, hem teknik yaş doğrulama sistemleri hem de AB hukuku açısından test niteliği taşıyor.
