Güney Kıbrıs Rum Yönetimi'nde (GKRY) düzenlenen gayriresmi AB Liderler Zirvesi, Avrupa Birliği üyesi ülkelerin devlet ve hükümet başkanlarının katılımıyla başladı. Zirveye, adanın güneyinde bulunan Aya Napa'da ev sahipliği yapılıyor. Toplantıda, jeopolitik gelişmelerin yanı sıra Orta Doğu'daki savaşın ekonomik etkileri, enerji krizi, Ukrayna'nın AB üyelik süreci ve Avrupa'nın güvenlik tehditlerine karşı hazırlıkları gibi konular ele alınacak.
GKRY lideri Nikos Hristodulidis, zirve öncesinde yaptığı açıklamada, Orta Doğu'daki kriz için Avrupa Birliği'nin daha aktif bir rol üstlenmesi gerektiğine dikkat çekti. Hristodulidis, "İran'daki gerilimin azaltılması, AB'nin aktif katılımı olmadan mümkün değildir" ifadelerini kullandı.
AB Konseyi Başkanı Antonio Costa, zirve sırasında, Ukrayna'ya yönelik 90 milyar euroluk kredi onayının resmen verilmesinin ve Rusya'ya karşı yeni yaptırım paketinin kabul edilmesinin önemli adımlar olduğunu belirtti. Costa, "Sıradaki hedef, Ukrayna'nın AB üyeliği için müzakerelerin başlatılmasıdır" dedi.
AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikaları Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas ise, Ukrayna'nın AB üyelik sürecinin hızlandırılması gerektiğini vurguladı. Kallas, şu anda sürecin diğer ülkelerle aynı yönde ilerlediğini ifade etti.
Lüksemburg Başbakanı Luc Frieden, Ukrayna'nın Avrupa ailesine ait olduğunu ve AB'ye uyum sağlama konusunda teşviklerin devam edeceğini söyledi. Ancak Frieden, Ukrayna'nın AB üyeliği için kısa bir yol bulunmadığını da vurguladı.
Estonya Başbakanı Kristen Michal, Macaristan Başbakanı Viktor Orban'ın Ukrayna konusunda 26 ülkeyi rehin tuttuğunu belirterek, bu durumun aşılması gerektiğine işaret etti. Michal, "Bir sonraki konular, Ukrayna ve Moldova'nın genişlemesi ile ilgili olacak" dedi.
Litvanya Devlet Başkanı Gitanas Nauseda, Macaristan Başbakanı Viktor Orban'ın zirveye katılmadığını ve veto engelinin aşılması gerektiğini dile getirdi. Nauseda, "Artık 26 ülke, tek bir ülkenin esiri olmayacak" şeklinde konuştu.
Litvanyalı lider, enerji krizine de değinerek, AB Komisyonu'nun kısa vadeli çözüm önerileri sunduğunu, ancak uzun vadeli bir vizyona ihtiyaç duyulduğunu belirtti. Nauseda, ülkesinin Rus enerji ithaline son verdiğini ve mevcut enerji ihtiyacının yüzde 70'ini yenilenebilir kaynaklardan karşıladığını ifade etti.
Hırvatistan Başbakanı Andrej Plenkovic, Ukrayna'nın AB üyelik süreci hakkında, Macaristan'ın vetosunun hala geçerli olduğunu söyledi. Plenkovic, "Ukrayna'nın 2027'de AB'ye katılma ihtimali düşük, henüz açılan bir fasıl yok" dedi.
Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelenskiy, AB'nin 90 milyar euroluk destek kredisi hakkında açıklamalarda bulundu. Zelenskiy, bu kredinin bir kısmının enerji sisteminin yenilenmesi için kullanılacağını belirtti.
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması için askeri ve stratejik planlamalar yaptıklarını ifade etti. İtalya Başbakanı Giorgia Meloni ise, Avrupa'nın yüksek enerji maliyetlerine karşı daha cesur adımlar atması gerektiğini savundu.
Toplantı sonunda liderler aile fotoğrafı çekerek görüşmelere başladı.
