Nobel Barış Ödülü sahibi 53 yaşındaki Nergis Muhammedi'nin cezaevinde sağlık durumu kötüleşince hastaneye kaldırıldığı bildirildi. Muhammedi’nin ailesi ve vakfı tarafından yapılan açıklamalara göre, aktivistin son günlerde kalp rahatsızlığına bağlı ciddi sağlık sorunları yaşadığı ve iki kez bilincini kaybettiği belirtildi. Durumunun kritik olduğu ifade edilen Muhammedi, uzun süredir sağlık sorunlarıyla mücadele etmesine rağmen gerekli tıbbi müdahalenin zamanında yapılmadığı ve yaklaşık 140 gün boyunca sistematik olarak "tıbbi ihmale maruz kaldığı" öne sürüldü. Açıklamada, "Durumu ciddi ve müdahale geç kalmış olabilir" denildi.
Muhammedi’nin Hukuki Süreci
İran'da kadın hakları ve idam cezasına karşı çalışmalarıyla tanınan Nergis Muhammedi, Eylül 2011'de "ulusal güvenliğe karşı eylemde bulunma" ve "rejim aleyhine propaganda" suçlamalarıyla 11 yıl hapis cezası almış, cezası 2012 yılında temyiz aşamasında 6 yıla indirilmişti. Muhammedi, farklı dönemlerde açılan davalarla "rejim aleyhine propaganda" ve "yetkililere iftira" gibi suçlamalarla da yargılanmış, toplamda 31 yıl hapis ve 154 kırbaç cezası aldığı belirtilmişti.
Cezaevinde Yeni Davalar Açıldı
Muhammedi, cezaevinde bulunduğu süre boyunca çeşitli açıklamaları ve faaliyetleri gerekçe gösterilerek yeni davalarla karşı karşıya kalmıştı. Bazı uluslararası insan hakları kuruluşları, aktivist hakkında tutuklu bulunduğu dönemde verilen ek mahkumiyet kararlarının toplam ceza süresini uzattığını belirtmiştir.
Nobel Ödülü Kazanmıştı
Muhammedi, İran'da kadın hakları ve insan hakları mücadelesi ile idam cezasına karşı yürüttüğü faaliyetleri nedeniyle 2023 yılında Nobel Barış Ödülü'ne layık görülmüştü. Ödül, Norveç'in başkenti Oslo'da düzenlenen bir törenle, "İran'da kadınlara yönelik baskıya karşı insan hakları ve özgürlükler mücadelesi" gerekçesiyle verilmiş, Muhammedi'nin tutuklu bulunması nedeniyle ödül çocukları Kiana ve Ali Rahmani tarafından teslim alınmıştı.
Açlık Grevine Başlamıştı
Muhammedi, cezaevi şartlarını ve ailesi ile avukatıyla iletişimdeki kısıtlamaları protesto etmek amacıyla açlık grevine başladığı belirtilmişti. Destekçileri, aktivistin bir dönem dış dünya ile iletişiminin kesildiğini ve avukatıyla temasının sınırlı kaldığını aktarmıştır. Daha önce kalp rahatsızlığı geçirdiği ve çeşitli kronik sağlık sorunları olduğu ifade edilen Muhammedi'nin sağlık durumuna ilişkin endişelerin arttığı kaydedilmiştir.
Son Kararla Cezası Netleşmişti
2024 yılının sonlarından itibaren sağlık sorunları nedeniyle cezaevinden izinli olarak serbest bırakılan Muhammedi, 12 Aralık 2025'te Meşhed kentinde düzenlenen bir anma töreni sırasında gözaltına alınarak tutuklanmış, 7 yıl 6 ay hapis cezasına çarptırılmıştı. Muhammedi’nin avukatı Mustafa Nili, Meşhed Devrim Mahkemesi'nin müvekkilini "ulusal güvenliğe karşı toplanma ve anlaşma" suçlamasıyla 6 yıl, "rejim aleyhine propaganda" suçlamasıyla ise 1 yıl 6 ay hapis cezasına çarptırdığını açıklamıştır. Ayrıca, Muhammedi hakkında Güney Horasan eyaletindeki Hüsuf kentine 2 yıl iç sürgün ve 2 yıl yurt dışına çıkış yasağı kararı verilmiştir.
