Kültür ve Turizm Bakanlığı Vakıflar Genel Müdürlüğü, Ayasofya-i Kebir Camii'nin II. etap restorasyon çalışmaları çerçevesinde kuzeydoğu minaresindeki işlemleri tamamladı. Tarihi yapının geçmişi boyunca çeşitli dönemlerde inşa edilip onarıldığı biliniyor. Restorasyon sürecinde, 16. yüzyılda Sultan II. Selim döneminde son halini alan kuzeydoğu minaresinin restorasyonu gerçekleştirildi.
65 metre yüksekliğindeki bu yapı; kaide, pabuç, gövde, şerefe, petek ve külah bölümleriyle dikkat çekiyor. 2024 yılında başlatılan restorasyon sürecinde yapılan sayısal analizler, minarenin deprem dayanımının yetersiz olduğunu ortaya koydu. Bu doğrultuda, bilim heyetinin kararıyla, minarenin üst kısmındaki petek, şerefe ve mukarnas bölümlerinde kısmi söküm ve yeniden yapım uygulamalarına geçildi. Alt bölümlerde ise yerinde güçlendirme yapıldı. Söküm işlemleri, her aşamada dikkatlice kayıt altına alınarak gerçekleştirildi.
Özgün Malzeme Korundu
Restorasyon sürecinde özgün malzemenin korunması esas alındı. Yeniden kullanılabilir taşlar titizlikle değerlendirildi. Gerekli olan yeni taşlar ise Edirne Süloğlu taş ocaklarından temin edilerek bilim heyeti onayı ile kullanıldı. Hasarlı taşlarda çürütme ve tümleme işlemleri yapıldı. Ayrıca, temizlik ve yüzey onarımları da gerçekleştirildi. Yapının genelinde hem yatay hem de düşey doğrultuda paslanmaz çelik elemanlarla güçlendirme sağlandı. Yeniden örülen bölümler ile mevcut yapı arasında bütüncül bir statik denge kuruldu.
Külah ve Alem Yenilendi
Külah bölümündeki ahşap elemanlar konservasyon işlemlerinden geçirilerek kullanıma hazır hale getirildi. Kurşun kaplamalar yenilenirken, bakır alem onarılarak altın varakla kaplandı ve yerine monte edildi. Paratoner montajı yapılarak güvenli hale getirildi. Tüm bu çalışmalar, bilim heyeti gözetiminde ve uzman ekiplerin kontrolünde gerçekleştirildi. Tamamlanan restorasyon ile Ayasofya-i Kebir Camii’nin kuzeydoğu minaresi, özgün kimliğini koruyarak günümüz şartlarına uygun bir biçimde deprem güvenliğine kavuşmuş oldu.
