Biruni Üniversitesi araştırmacıları, dünya genelinde yaygın olarak bilinen klasik Beden Kütle Endeksi’ne (BKE) alternatif olarak yeni bir formül geliştirdi. Bu çalışmanın yürütücüsü, Biruni Üniversitesi Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Serdar Beji. Ekipte, Biruni Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Nezihe Kızılkaya Beji ve İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi Öğretim Üyesi Dr. Ümmü Mutlu bulunuyor. Araştırma, uluslararası bilimsel dergi Scientific Reports’ta yayımlanmak üzere kabul edildi.
Klasik beden kütle endeksinin yerine geçen bu yeni ölçüm, İngilizce "Consistent Body Mass Index-CBMI" olarak adlandırılırken, Türkçesi "Tutarlı Beden Kütle Endeksi-TBKE" şeklinde belirlendi.
Matematiksel sorunların tespiti yıllar önce yapıldı
Prof. Dr. Serdar Beji, klasik beden kütle endeksini ilk hesapladığında, bu ölçütün matematiksel açıdan sorunlu olduğunu fark ettiğini ifade etti. "Mühendislik altyapısına sahip herkes, boyutlu bir ölçütün ölçeklenebilir olamayacağını anlamalıdır. Farklı vücut ölçülerine sahip bireylere uygulandığında tutarsız sonuçlar veriyor. Yaklaşık bir buçuk yıl önce klasik BKE ile ilgilenmeye başladım ve bu endeksin geliştirilme sürecini araştırdım," dedi.
Araştırmada, klasik beden kütle endeksinin özellikle çocuklar ve bebekler gibi belirli gruplarda yanıltıcı sonuçlar verdiği vurgulandı.
İnsan vücudu dairesel silindir modeline göre değerlendirildi
Yeni formül geliştirilirken, insan vücudu dairesel bir silindir olarak modellendi. Prof. Dr. Beji, kütle, boy, vücut hacmi, yoğunluk ve bel çevresi arasındaki matematiksel bağıntıları kullandıklarını belirtti. "Bel çevresi-boy oranını temel parametre olarak alarak, formülü birkaç ay içinde tamamladık. Bu yöntem, yenidoğanlardan ileri yaştaki bireylere kadar uygulanabilir," diye konuştu.
400 kişinin verileri toplandı
Ölçüm sürecine dair bilgi veren Prof. Dr. Beji, Biruni Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi’nde 1 gün ile 75 yaş arasındaki toplam 400 kişinin katıldığını açıkladı. Katılımcılar dört gruba ayrıldı ve her grupta 100 kişinin boy, kilo ve bel çevresi ölçüldü.
Bel-boy oranı ile uyumlu bir ölçüt
Tutarlı Beden Kütle Endeksi, bel çevresi-boy oranı ile uyumlu şekilde geliştirildi. Prof. Dr. Beji, "Bel çevresi-boy oranı, sağlık sorunlarının önemli bir göstergesi olarak ortaya konmuştur; TBKE bu ölçütle tamamen uyumludur," dedi. TBKE, her yaş ve vücut ölçüsündeki bireylere uygulanabilir.
TBKE yalnızca bir gösterge niteliği taşır
Yeni yöntem, sağlık durumu hakkında kesin bir tanı sunmamakla birlikte, güvenilir bir ölçüt olarak değerlendiriliyor. Prof. Dr. Beji, "TBKE, vücut durumunun değerlendirilmesinde yararlı bir göstergedir; ancak mutlak gerçeği yansıtmaz," şeklinde konuştu.
