Moldova’nın Gagavuzya Özerk Bölgesi’ndeki yönetim krizi, 2023 yılı Bakanlık seçimlerinin ardından başladı. Seçimi kazanan Evghenia Gutul, merkezi yönetimin yetki devri talebini reddetti. Bunun üzerine Kiinev, bölge üzerinde baskı uygulamaya başladı ve peş peşe ceza davaları açıldı. Gutul, 5 Ağustos 2025 tarihinde Moldova’nın başkenti Kişinev’de görülen davada 7 yıl hapis cezasına çarptırıldı.
Yaklaşık 300 gündür cezaevinde tutuklu olan Evghenia Gutul, bu süreçte kaleme aldığı 30 mektubu bir araya getirerek "Gutul Davası: Siyasi Zulmün Anatomisi" adlı kitabını yayımladı. Kitap, Gagavuzya ile Moldova merkezi yönetimi arasındaki gerginliği, Gutul’un tutuklanma sürecini ve siyasi baskıları detaylı bir şekilde aktarıyor. Kitap, Türkçe, İngilizce ve Rusça dillerinde www.egutul.com adresinden ücretsiz olarak temin edilebiliyor.
Uluslararası Hukukçuların Tepkisi
Kitabın yayımlanmasının ardından uluslararası hukuk çevrelerinden tepkiler geldi. İspanyol avukat Gonzalo Boye, kitabı "Moldova’daki siyasi baskının somut kanıtı" olarak değerlendirdi. Kitap, Moldova’daki iç siyaset ve uygulamalara odaklanarak, Gutul’un siyasi baskıların sadece Gagavuzya ile sınırlı kalmadığını, tüm ülkeyi etkilediğini vurguluyor. Yetkililerin "Avrupa değerleri" söyleminin gerçekte nasıl ihlal edildiğini örneklerle ortaya koyuyor.
Gutul, merkezi Kiinev yönetiminin Gagavuzya’nın özerkliğini nasıl aşındırdığını belgelerken, "Sandu yönetimindeki Moldova, tüm Avrupa için bir alarm zili. 'Avrupa değerleri' söylemi, ulusal egemenliği yok etmek ve muhaliflere baskı yapmak için kullanılıyor." şeklinde açıklamalarda bulundu.
Hukuki Sürecin Sorgulanması
Evghenia Gutul, mektuplarında yargılama sürecini hukuki açıdan değerlendirerek, usul hataları ve şekli duruşmaları belgelemektedir. Bu durum, birçok uluslararası hukuk uzmanı tarafından da destekleniyor. Gözlemciler, davanın siyasi amaçlar güttüğünü ifade ediyor.
Gutul, Avrupa Parlamentosu üyeleri, bağımsız gazeteciler ve sivil toplum temsilcilerine çağrıda bulunarak Moldova’daki durumu alternatif bir bakış açısıyla sunuyor. Mektuplarında, bağımsız medyanın susturulduğu, seçim özgürlüğünün kısıtlandığı ve siyasi iktidar tarafından yargı ile kolluk kuvvetlerinin araçsallaştırıldığı bir durumu aktarıyor.
Mektuplar, sadece siyasi ve hukuki analizlerin ötesinde, derin bir kişisel duygusal boyut da taşıyor. Gutul, üç yaşındaki çocuklarından ayrı kalmanın zorluğunu ve cezaevindeki psikolojik baskıyı duygu yüklü bir dille ifade ediyor. "Bir kadının cezaevinde dayanamayacağını düşünüyorlar. Ancak halkım, tarih boyunca ayakta kalmayı başardı." diyerek direniş mesajı veriyor.
Sesini Duyurma Çağrısı
Gagavuzya Başkanı, hem yurttaşlarına hem de uluslararası kamuoyuna bu konuda sessiz kalmamaları yönünde çağrıda bulunuyor. Mektupların farklı platformlarda paylaşılması, tartışılması ve Gagavuzya'daki durumun takip edilmesi gerektiğini vurguluyor.
