2026 yılında yayımlanan büyük ölçekli bir meta-analiz, 3 kıtadan yaklaşık 1.6 milyon katılımcının verilerini bir araya getirerek beslenme alışkanlıkları ile kanser riski arasındaki ilişkiyi derinlemesine inceledi. Bu çalışmada, 16 yıl boyunca takip edilen bireyler; kırmızı ve işlenmiş et tüketmeyen gruplar (vejetaryenler, pesketaryanlar, veganlar ve sadece tavuk eti tüketen Poloteryanlar) ile bunları tüketen bireylerin sağlık durumları karşılaştırıldı.
Sonuçlar, kırmızı ve işlenmiş et tüketmeyen grupların bazı kanser türlerinde daha düşük risk oranları taşıdığını ortaya koydu. Özellikle vejetaryen bireylerde pankreas, böbrek, prostat ve menopoz sonrası meme kanseri gibi kanser türlerinin sıklığında azalma görüldü. Ancak, yemek borusu kanseri riski bu grupta artış gösterdi. Bu durum, vejetaryen bireylerin bazı kanser türlerine daha az yakalanabileceğini ancak yemek borusu kanseri riskinin de göz önünde bulundurulması gerektiğini gösteriyor. Balık tüketen pesketaryenlerde de benzer şekilde, böbrek kanseri ve menopoz sonrası meme kanseri gibi hastalıklarda daha düşük oranlar gözlemlendi.
Araştırmaya göre, vegan bireylerde ise kırmızı ve işlenmiş et tüketmeyenler ile karşılaştırıldığında kanser sıklığında bir azalma gözlemlenmedi, aksine kolorektal kanserlerde artış tespit edildi. Ayrıca, araştırmada sigara içme durumu, yaşam tarzı, fiziksel aktivite düzeyi ve ultra işlenmiş gıda (UPF) tüketimi gibi faktörlerin sonuçlar üzerinde önemli etkileri olabileceği vurgulandı.
Liv Hospital Ulus Radyasyon Onkolojisi Uzmanı Prof. Dr. Merdan Fayda, çalışmaya ilişkin değerlendirmesinde geniş ölçekli araştırmaların değerli bilgiler sunduğunu belirtti. Fayda, "İşlenmiş etlerde kullanılan kanserojen maddelerin tüketiminden kaçınılmalı ya da azaltılmalıdır. Dünya Sağlık Örgütü'ne göre kanser ölümlerinin yarısı değiştirilebilir faktörler ile önlenebilir. Sigara, alkol, aşırı kilolu olmak ve sağlıksız diyetler gibi etkenler kansere yol açabilmektedir." dedi. Ayrıca, aşırı işlenmiş gıdaların (UPF) kanser riskini artırma potansiyeliyle ilgili de uyarılarda bulundu. Fayda, sadece kırmızı etin diyetten çıkarılmasının yeterli olmayacağını, tüm bu faktörlerin dikkate alınması gerektiğini vurguladı.
