İstanbul Medipol Üniversitesi Tarih Bölümü tarafından düzenlenen "Tarih Konuşmaları" serisi çerçevesinde, modern dünya tarihi ve küresel İslam düşüncesi üzerine önemli bir etkinlik gerçekleştirildi. Prof. Dr. Cemil Aydın, Harvard Üniversitesi'nde doktorasını tamamlamış bir akademisyen olarak, bu alandaki çalışmalarıyla tanınıyor. Etkinlikte "Adalet, Hürriyet ve Medeniyet: Modern Asya, Afrika ve İslam Düşüncesinin Mirası" başlıklı bir konferans verdi. Prof. Aydın, Avrupa merkezli tarih anlayışına karşı, sömürgecilikten arınmış bilgilerin üretilmesi gerektiğini vurguladı. İstanbul’da devam eden "World Decolonization Forum" ile paralel bir tartışma yürütülerek, sömürgeciliğin bilgi üretimi üzerindeki etkileri ele alındı.
Zehrin Geldiği Yer İlaç Olamaz
Prof. Dr. Aydın, bazı düşünürlerin Avrupa ile olan fikri ilişkinin sona ermesi gerektiğini savunduğunu belirtti. "Zehrin geldiği yer ilaç olamaz" görüşünün son dönemde güçlendiğini ifade eden Aydın, Batılı fikirlerle yapılan sentezlerin toplumları içeriden zehirlediğini öne sürdü. Bu bağlamda, "öze dönüş" ve medeniyet ihyası gibi fikirlere vurgu yaparak, Tanzimat döneminden itibaren bazı aydınların Avrupa düşüncesi ile İslam geleneğini birleştirerek yeni bir gelecek tasarlama çabalarına dikkat çekti.
Aydınlanma Hareketinin Gerçek Temelleri
Prof. Dr. Aydın, 19. yüzyıldaki aydınlanmanın yalnızca Avrupa'nın başarısı olmadığını, Asya, Afrika ve İslam dünyasında da önemli bir aydınlanma hareketinin yaşandığını savundu. Namık Kemal'in oryantalizme karşı verdiği fikri mücadeleyi vurgulayan Aydın, bu kuşağın Avrupa aydınlanmasını kendi haklarını savunacak şekilde yeniden tanımladığını belirtti. Ayrıca, sunumundaki görsel üzerinden, "Namık Kemal’i o görsele Karl Marx’tan daha karizmatik olduğu için koydum" dedi.
İslam Medeniyetinin Yeniden Tanımlanması
Aydın, 20. yüzyılın başlarında İslam medeniyeti fikrinin yeniden tanımlandığını ve Müslüman düşünürlerin bu medeniyeti yalnızca dini bir çerçevede değil, bilim ve felsefe temelinde de ele aldıklarını ifade etti. Bu dönemde Hz. Muhammed’in farklı yönlerinin öne çıkarıldığı eserlerle, İslam düşüncesinin modern dünya meseleleriyle ilişkilendirilmesi gerektiğini vurguladı.
Daha İyi Bir Dünya Kurma İhtiyacı
Prof. Dr. Aydın, "Hakkıdır, Hakk’a tapan milletimin istiklal" ifadesinin uzun bir fikri mücadelenin sonucu olduğunu belirtti. Gandhi’nin sömürgeci medeniyet anlayışına yönelik eleştirisinin önemine değinerek, günümüzde daha iyi bir dünya kurma ihtiyacının bulunduğunu ifade etti. Geçmişin fikri mirasının yeniden değerlendirilmesi gerektiğini savundu.
Medeniyetler Arası Diyalog Arayışları
Aydın, "medeniyetler çatışması" tezinin Filistin meselesi üzerinden şekillendiğini belirtti. Medeniyetler İttifakı Konferansı’nın, medeniyetler arasında çatışma yerine diyalog kurulmasını hedeflediğine dikkat çekti. Ancak, bazı düşünürlerin "öze dönüş" fikrinin yeni sorunlar doğurabileceğini ifade etti.
Prof. Dr. Aydın, programda konuşan İstanbul Medipol Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Bahadır Kürşat Güntürkt, üniversitenin insanı, toplumu ve insanlığın geleceğini düşünmeye katkı sunan bir bilim merkezi olduğunu vurguladı. Güntürkt, Prof. Cemil Aydın’ın bu vizyon programlarına önemli katkılar sağladığını belirtti.
