Mevsim değişiklikleri, gün ışığının süresi ve sıcaklıkların değişmesi nedeniyle ruh sağlığında çeşitli etkilere yol açabiliyor. Özellikle bahar aylarında bazı bireyler aşırı mutluluk hissi yaşarken, bazıları da 'bahar depresyonu' ile karşılaşabiliyor. Medicana Ataköy Hastanesi’nden Psikiyatri Uzmanı Doç. Dr. Oya Bozkurt, bahar depresyonunun nedenlerini ve nasıl başa çıkılabileceğini ele aldı.
Mevsim Değişikliklerinin Etkileri
Dr. Bozkurt, "Mevsim değişiklikleriyle birlikte sıcaklık ve gün ışığı miktarındaki değişimler, uyum sağlamamızı gerektiriyor. Biyoritimimiz bu değişikliklere uyum sağlamakta zorlanabilir. Bahar aylarının başlangıcında havadaki iyon dengesinin bozulması, yorgunluk ve bitkinlik hissine yol açabilir. Ancak bu durum genellikle birkaç hafta sürer; eğer daha uzun sürerse, daha ciddi ruhsal sorunların habercisi olabilir. Mevsim geçişlerinde depresyon, panik bozukluklar ve uyku bozuklukları gibi anksiyete bozuklukları artış gösterebiliyor" dedi.
Kış Depresyonu ve Melatonin
Bozkurt, mevsimsel depresyonun kimlerde daha sık görüldüğünü detaylandırarak, "Vardiyalı çalışmayı tercih edenler, kadınlar, D vitamini eksikliği, tiroid sorunları veya demir eksikliği yaşayan bireylerde duygu durumunda dalgalanmalar yaşanabilir. Genellikle depresyonun kış ve sonbahar aylarında daha yaygın olduğu görülüyor. Araştırmalar, çevresel faktörlerin yanı sıra genetik yatkınlığın da depresyon üzerinde etkili olabileceğini göstermektedir. Kış döneminde karanlığın artmasıyla melatonin hormonunun salınımı artar. Bazı bireylerde bu durum, bitkinlik ve uyku hali gibi belirtilerle kendini gösterir" diye ekledi.
Güneş Işığının Önemi
Doç. Dr. Oya Bozkurt, kadınların mevsimsel depresyona erkeklerden dört kat daha fazla yatkın olduğunu belirtti. Vardiyalı çalışanların güneş ışığından yeterince faydalanamadığını, bu durumun ruhsal sağlığı olumsuz etkileyebileceğini vurguladı. "D vitamini ile serotonin arasındaki ilişki, bu hormonal dengenin sağlanmasında önemlidir. Güneş ışığı, serotonin seviyelerini artırarak ruhsal durumu iyileştirir. Tiroid hastalıkları ve demir eksikliği anemisi olan bireylerde de mevsimsel depresyon görülme olasılığı yüksektir" ifadelerini kullandı.
Belirtilere Dikkat Edilmeli
Mevsimsel depresyon belirtileri gösteren bireylerin dikkatli olmaları gerektiğini belirten Bozkurt, "Daha önce psikolojik bir hastalığı olanların, bu belirtiler ortaya çıktığında mutlaka bir uzmana başvurması önemlidir. Ek hastalıkları olan bireyler, tedavi süreçlerine devam etmelidir. Güneş ışığından yararlanmak, düzenli egzersiz yapmak tedavi sürecinde faydalı olabilir. Eğer durum ciddi ise fototerapi ile tedavi yöntemleri uygulanabilir. Bu yöntemde ışık terapisi ile melatonin hormonunun salgılanması azaltılır. Gerekirse psikoterapi ve ilaç tedavisi de devreye girebilir" şeklinde konuştu.
