İzmir'de, Yaşar Üniversitesi Tarım Bilimleri ve Teknolojileri Fakültesi'nin ev sahipliğinde "Uzay Biliminde Gelecek Yönelimler ve Ay Tarımı" konulu mini-sempozyum gerçekleştirildi. Bu etkinlikte, Türk ve Japon bilim insanları uzay tarımı ve sürdürülebilir yaşam konularını masaya yatırdı. Katılımcılar, Ay'da tarım yapmanın potansiyelini ve bunun sürdürülebilir geleceğe katkısını ele aldı.
Uzayda Ekosistem Oluşturma
Açılışta konuşan Yaşar Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Levent Kandiller, uzay misyonları için gıda üretiminin ötesine geçilmesi gerektiğini vurguladı. Kandiller, Ay'da yerleşik hayata geçmenin temel şartının, gıda, oksijen ve atık geri dönüşümü gibi üçlü bir denge kurmak olduğunu belirtti.
Prof. Dr. Kandiller, "Ay'a ayak basılmasından bu yana 50 yıl geçti. Bugünlerde insanoğlu, yeniden Ay'a gitmeye ve orada yerleşik hayata geçerek Mars'a uzay yolculuğuna hazırlanmaya odaklanmış durumda. Ay'da yaşamı sürdürebilmek için yeterli ve sağlıklı gıdayı üretmek zorundayız. Bu bitkiler, insanları beslemenin yanı sıra, oksijen üretimi ve atık yönetimi için de kritik bir rol oynayacak" dedi.
Uzay Misyonları ve Bitki Deneyleri
Türkiye'nin insanlı ilk uzay misyonuna katkıda bulunan bitki deneyi "Extremophyte"yi tasarlayan Yaşar Üniversitesi Dekanı Prof. Dr. İsmail Türkan, yürütülen projeyi detaylandırdı. 2023 yılında TÜBİTAK ve Türkiye Uzay Ajansı tarafından Uluslararası Uzay İstasyonu'na yapılacak ilk insanlı uzay uçuşu için açılan çağrı sonucunda 13 deney seçildi. Prof. Dr. Türkan, "Extremophyte" adlı çalışmanın bu deneylerden biri olduğunu belirtti.
Deney kapsamında, Tuz Gölü'nde yayılış gösteren ve yüksek tuzlu ortamlara dirençli bir bitki olan "Schrenkiella parvula" uzaya gönderildi. Bu bitki, kuraklık, tuzluluk ve yüksek sıcaklık gibi zorlu koşullara dayanabilen özelliklere sahiptir. Bu çalışma, uzayda tarımın geleceği açısından önemli bilgiler sağlayacak.
Ay Toprağı Üzerine Araştırmalar
Japonya'dan Chiba Üniversitesi'nden Prof. Dr. Hideyuki Takahashi, "Bitki uzay deneyleri ve Ay'da tarım" konulu bir sunum yaptı. Tohoku Üniversitesi'nden Prof. Dr. Atsushi Higashitani ise stres şartlarında bitki büyümesi ve hayvan refahı üzerine yürüttükleri çalışmaları paylaştı. İstanbul Aydın Üniversitesi'nden Prof. Dr. Cengiz Toklu, Apollo 14 görevi ile getirilen Ay toprağına benzer özelliklere sahip toprağın yapısını anlattı.
