Acıbadem Kent Hastanesi Onkoloji Bölümü'nde görev yapan Uzman Klinik Psikolog Mehmet Güney Ziyalan, kanser tedavisi sürecinde hastalarda sıkça karşılaşılan iştahsızlık sorununu ele aldı. Bu durumun sadece fiziksel nedenlerden kaynaklanmadığını, psikolojik etkenlerin de önemli bir rol oynadığını vurguladı. Ziyalan, tedavi sürecinde yaşanan bulantı ve tiksinti hissinin zamanla yemek yeme davranışını olumsuz etkileyebileceğini belirtti. İlaçların oluşturduğu bu olumsuz duyguların ortadan kalkması durumunda bile iştahsızlığın devam edebileceğini ifade etti.
Ziyalan, bazı tedavi ilaçlarının koku hassasiyetini artırabileceğine de dikkat çekti. Normalde rahatsızlık vermeyen yemek kokularının, tedavi sürecinde tiksinti oluşturabileceğini aktardı. Ayrıca, depresyon ve fiziksel ağrı gibi durumların da iştahsızlığı artıran etkenler arasında yer aldığını söyledi. Yemek saatlerinin hem hastalar hem de hasta yakınları için stresli hale gelebileceğini ifade eden Ziyalan, bu süreçte dikkat edilmesi gereken noktaları sıraladı.
Çocuk Muamelesi Yapmayın
Psikolog Ziyalan, hasta ve hasta yakınları arasındaki rollerin tedavi sürecinde değiştiğini belirtti. Kişinin neyi, ne zaman ve ne kadar yiyeceğine başkasının karar vermesi, hastada baskı hissi yaratabiliyor. Bu durum, yemeği daha da zorlaştırıyor. Hasta yakınlarının iyi niyetle yaptığı ısrarın, hastaların kendilerini anlaşılmamış hissetmelerine neden olabileceğini kaydetti. Bu tür durumların bazen sofrada gerginliğe yol açabileceğini vurguladı.
İştahsızlıkla başa çıkmak için bazı pratik önerilerde bulunan Ziyalan, lokmaların küçük tutulması, yemek sırasında acele edilmemesi ve hastanın zorlanmaması gerektiğini hatırlattı. Yemek esnasında dikkatin yemekten başka bir yöne çekilmesinin faydalı olabileceğini de belirtti. Televizyon, müzik veya sohbet ile dikkatin dağıtılmasının bulantı ve tiksinti hissini azaltabileceğini ifade etti.
Az yemek ile hiç yememek arasında büyük bir fark olduğunu vurgulayan Ziyalan, "Üç lokma her zaman sıfır lokmadan iyidir" diyerek motivasyonun önemine dikkat çekti. Ayrıca, masa düzeni, porsiyon küçüklüğü ve ortam kokularının da süreci kolaylaştırabileceğini belirtti. Büyük porsiyonların göz korkutabileceğini, küçük porsiyonların ise daha ulaşılabilir hedefler sunduğunu ifade etti. Yemek kokularının mümkün olduğunca azaltılması gerektiğini vurgulayan Ziyalan, hastaların kendilerini daha enerjik hissettikleri zamanlarda yemek yemeye teşvik edilmesinin daha etkili olacağını belirtti.
