Menopoz, özellikle çalışan kadınlar için önemli bir mesele olarak dikkat çekiyor. Dünya genelinde kadınların iş gücüne katılımı arttıkça, 45 yaş ve üzerindeki kadınlar ekonominin en hızlı büyüyen grubunu oluşturuyor. Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre, kadınların büyük çoğunluğu menopoz dönemini 45-55 yaşları arasında geçirirken, Türkiye'de bu yaş aralığı 47-49'a düşüyor. Yaşar Üniversitesi Psikoloji Bölümü'nden Dr. Öğretim Üyesi Neslihan Turnalar Çetinkaya, menopoz sürecinin çalışma hayatına etkileri üzerine önemli bilgiler paylaşıyor.
Birleşmiş Milletler Nüfus Fonu’nun (UNFPA) tahminlerine göre, 2025 yılı itibarıyla dünya genelinde 1,1 milyar kadın menopoz dönemine girecek. Harvard Pilgrim Sağlık Bakım Enstitüsü tarafından yayımlanan bir araştırma, sosyoekonomik açıdan dezavantajlı bölgelerde yaşayan kadınların, akranlarına göre ortalama iki yıl daha erken menopoza girdiklerini ortaya koyuyor. Deloitte'un 'Women at Work 2024' raporuna göre, menopoz semptomlarıyla çalışan kadınların oranı son bir yılda yüzde 20’den yüzde 40’a çıkarken, işveren desteği alan kadın oranı yüzde 30’dan yüzde 19’a gerilemiş durumda.
Menopozun İş Hayatındaki Etkisi
Dr. Çetinkaya, menopozun her kadında farklı şekillerde deneyimlendiğini belirtiyor. Menopozun iş hayatını zorlaştıran semptomlar oluşturduğunu ifade eden Çetinkaya, "Araştırmalar, iş yerinin fiziksel ve psikososyal şartlarının menopoz semptomlarını ağırlaştırabildiğini gösteriyor. Yetersiz havalandırma, yüksek ortam sıcaklığı ve katı mola politikaları, kadınların bu süreci daha zor geçirmesine neden oluyor. Menopozun hala tabu olması nedeniyle, birçok kadın damgalanma korkusuyla yaşadıklarını gizlemeyi tercih ediyor," diyor.
Menopoz, kadınların iş hayatındaki deneyimini doğrudan etkileyen bir gerçek olmakla birlikte, uzun yıllardır göz ardı ediliyor. Destekleyici kurumlar, deneyimli kadın çalışanları kaybetmektense, bağlılığı ve üretkenliği artırarak kurumsal sürdürülebilirliği güçlendirebilir.
Kurumsal Politika Önerileri
Dr. Çetinkaya, kurumların menopozu tanıyan iş yeri politikaları geliştirmesi gerektiğini vurguluyor. Ayrıca, ayrımcılığa karşı sıfır tolerans yaklaşımının benimsenmesi gerektiğini belirtiyor. Fiziksel ortamda yapılacak havalandırma iyileştirmeleri ve ortam ısısının düzenlenmesi, kadınların menopoz dönemini daha verimli geçirmelerine yardımcı olabilir. Esnek çalışma saatleri ve hibrit çalışma modellerinin sunulması, bu süreçte önemli bir destek sağlayacaktır. Ayrıca, sağlık sigortaları kapsamında menopoz danışmanlığına erişimin kolaylaştırılması ve yöneticilere yönelik farkındalık eğitimleri, kurumsal kültürün ayrılmaz bir parçası haline gelmelidir. Dr. Çetinkaya, zihinsel sağlığın da en az fiziksel belirtiler kadar kritik olduğunu vurguluyor.
