Son 45 günde İzmir'de yaşanan yoğun yağışlar, barajların doluluk oranlarında belirgin bir artış meydana getirdi. Edinilen bilgilere göre, Tahtalı Barajı'nın doluluk oranı 26 Ocak'ta yüzde 0,98 iken, bu değer yüzde 37,48'e yükseldi. Barajın su hacmi ise 107 milyon 589 bin metreküpe ulaştı. Ürkmez Barajı tamamen dolarken, Balçova Barajı yüzde 84,75 seviyesine, Alaçatı Kutlu Aktaş Barajı ise yüzde 73,08 doluluk oranına erişti. Gördes Barajı'nın durumu da yüzde 26,40 olarak belirlendi. Bu süreçte toprak doygunluğa ulaştığı için sular, doğrudan yeraltı rezervlerine inmeye başladı. Torbalı Ovası'nda yapılan ölçümlere göre, akiferlerde su seviyesinde 120 santimetrelik bir artış gözlemlendi. Mayıs ve haziran aylarında yeraltı sularındaki toplam yükselişin 3 metreyi bulması bekleniyor.
Yağışlarda Rekor Seviye
Türkiye Bilimler Akademisi (TÜBA) Çevre, Biyoçeşitlilik ve İklim Değişikliği Çalışma Grubu Üyesi Prof. Dr. Doğan Yaşar, İzmir'de ocak ayı yağışlarının rekor kırdığını dile getirdi. Şubat ayı için de benzer bir durumun yaşanması muhtemel. Şubat ayı ortalaması 100 kilogram olan İzmir’de, ayın ilk altı gününde bu miktar 107 kilograma ulaştı. Yılın ilk 45 gününde geçen senenin toplam yağış miktarını geçtik. Bu olağanüstü yağış durumu, Tahtalı Barajı'nın çevresindeki karstik bölgelere de su ulaşmasını sağladı. Akiferlerin verimli bir şekilde beslenmesi durumu, bu yağışlarla birlikte daha da önem kazandı.
Yeraltı Sularında Yükseliş
Yeraltı sularındaki artış olumlu bir gelişme olarak değerlendiriliyor; ancak Prof. Yaşar, bu durumun henüz yeterli olmadığını vurguladı. Alt akiferlerdeki su seviyeleri kritik bir noktaya gelmiş durumda. Sarıkız kuyularında mevcut akifer tükendiği için yeni sondaj çalışmalarına başlandığını belirtti. Daha derindeki akiferlere inmek zorunda kalındığında, bu süreç normal şartlar altında yüzlerce yıl sürmesi gereken bir süreçtir. Karstik bölgelerdeki su ihtiyacını karşılamak için yeraltı barajlarının önemi büyük. Ancak, bu duruma güvenmek yerine yeraltı sularını stratejik bir rezerv olarak korumalıyız. Yıllık bazda yeraltına sızan su miktarı dikkatle belirlenmeli ve buna göre su kullanımı yapılmalıdır.
Barajlarda Yüzde 80 Beklentisi
Prof. Yaşar, gelecek yıllarda baraj doluluk oranlarının yüzde 70 ila yüzde 80 seviyelerine ulaşmasını öngördüğünü açıkladı. Su kullanımı devam ettiği için bu oranın yüzde 100 olmasını beklemek gerçekçi değildir. 2020 yılında kuraklık uyarısı yaptığı dönemde Tahtalı Barajı’nın doluluk oranı yüzde 80 civarındaydı. O dönem yapılan uyarılar dikkate alınmadı; ancak baraj suları, öngörüldüğü gibi ciddi ölçüde azaldı. Önümüzdeki üç yıl içinde doluluk oranlarının yeniden yüzde 80 seviyelerine çıkması bekleniyor. 2032-2033 yıllarına kadar olan süreçte, önümüzdeki yedi ila sekiz yıl içinde, yağışların mevsim normallerinin üzerinde gerçekleşeceği tahmin edilmektedir. İklim sistemlerinin düzenli ve sistematik doğa olayları olduğunu unutmamak gerekir.
