Kars’ın Akyaka ilçesine bağlı Kalkankale köyünde bulunan Kız Kalesi, tarihi ve stratejik konumuyla dikkat çekiyor. Yaklaşık bin yıllık geçmişe sahip olan bu kalenin, yıllar içerisinde maruz kaldığı ihmal ve doğa koşulları nedeniyle yok olma tehlikesiyle karşı karşıya olduğu bildiriliyor. Yerel halk ve tarih meraklıları, kalenin korunarak turizme kazandırılmasını talep ediyor. Tarihi yapı, Karahan Çayı’nın batısında, Ermenistan sınırına yaklaşık 3 kilometre mesafede yüksek bir tepe üzerine inşa edilmiştir. M.S. 10. yüzyılda yapıldığı tahmin edilen Kız Kalesi, bölgenin önemli savunma yapılarından biri olarak değerlendirilmektedir. Ancak, kalenin surları ve burçlarının büyük kısmı günümüzde yıkılmış durumdadır. Kaleden geriye kalan tek yüksek burç ise, yapının geçmişteki ihtişamını gözler önüne seriyor.
Mimari Özellikleriyle Dikkat Çekiyor
Kız Kalesi, yalnızca askeri bir yapı olarak değil, aynı zamanda mimari özellikleriyle de önem taşımaktadır. Kale, Ani Ören Yeri içerisindeki yapılarla benzer mimari özellikler göstermektedir. Bu durum, Kız Kalesi’nin Ani kültür havzasının önemli savunma noktalarından biri olduğunu göstermektedir. Ancak, tarihi yapının bugüne kadar kapsamlı bir restorasyon çalışması yapılmamış olması dikkat çekmektedir.
Turizme Kazandırılması Talep Ediliyor
Kars, Doğu Anadolu’nun tarihi ve kültürel zenginlikleriyle öne çıkan bir bölge olup, son yıllarda kültür turizmine olan ilginin artmasıyla birlikte tarihi yapılar yeniden ön plana çıkmıştır. Kız Kalesi’nin restore edilerek turizme kazandırılması için çağrıda bulunan Kalkankale Muhtarı Metin Okçu, "Kız Kalesi, Urartular dönemine ait, milattan önce 6000’li yıllarda inşa edilmiş bir kaledir. Bu tarihi yapının turizme kazandırılması için defalarca Turizm Bakanlığı’na başvuruda bulunduk. Yetkililer, buranın restorasyonu ve çevre düzenlemesi için gerekli adımları atmalıdır," dedi.
Küçük Aküzüm köyünün muhtarı Teoman Gelekçi de Kız Kalesi’nin bir an önce restore edilmesini talep ediyor. Gelekçi, "Bu kale, Kars Kalesi’nden bile yüksek bir yapıdır. Burası gezilmeye değer bir yer, turizme kazandırılması önemlidir," diye ekledi.
Kız Kalesi, eşsiz manzarası ve tarihi önemiyle, yapılacak çalışmalarla hem yerli hem de yabancı turistlerin ilgisini çekebilecek bir potansiyele sahiptir. Ancak, mevcut durumda kalenin durumu, defineciler, doğal aşınma ve bakımsızlık nedeniyle her geçen gün kötüleşmektedir.
Tescilli Kültür Varlığı Olmasına Rağmen Koruma Yetersiz
Kız Kalesi, taşınmaz kültür varlığı olarak tescillidir. Ancak, kalede güvenlik, çevre düzenlemesi, bilgilendirme tabelaları ve koruma önlemlerinin yetersiz olduğu gözlemlenmektedir. Bölge sakinleri, Kültür ve Turizm Bakanlığı başta olmak üzere ilgili kurumların kaleye sahip çıkması gerektiğini vurgulayarak, "Bu eser sadece Kars’ın değil, Anadolu tarihinin ortak mirasıdır," şeklinde bir çağrıda bulunmaktadırlar.
Bir zamanlar görkemli surlarıyla bölgeye hakim olan Kız Kalesi, günümüzde sessizliği ve yalnızlığıyla dikkat çekmektedir. Yüzyıllar boyunca medeniyetlerin izini taşıyan bu tarihi yapı, restore edilmediği takdirde tamamen yok olma tehlikesi ile karşı karşıya kalacaktır.
