Kayseri’de gerçekleşen 57. TÜBİTAK Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması'na Aksaray Bilim ve Sanat Merkezi'nden katılan öğrenciler, Otonom Spektroskopik Gözlem ve Müdahale Robotu ile önemli bir projeye imza attı. Bu robot, yangınların spektral boylarını tespit ederek her yangın türü için uygun söndürme yöntemini devreye alıyor. Robot, eksik yanma ile bakır, sodyum gibi farklı ateş türlerini lazer ve kızıl ötesi teknolojisi ile belirleyerek, yangının türüne göre müdahale edilmesini sağlıyor.
Proje ortaklarından lise 2. sınıf öğrencisi Melih Gümüşsoy, yangınlardan kaynaklanan can ve mal kaybını en aza indirmek amacıyla doğru müdahale teknikleri geliştirmeye çalıştıklarını belirtti. Gümüşsoy, "Projenin ana hedefi, yangınları spektral parmak izlerine göre analiz ederek tespit ve müdahale yapmaktır. Son zamanlarda yaşanan Bolu Kartal Kaya Kayak Merkezi’ndeki gibi büyük yangınların nedeninin yangın türü olduğunu gözlemledik. Bu tür yangınlara yönelik çözümler üretmek istiyoruz" ifadelerini kullandı.
Bir diğer proje ortağı, lise 1. sınıf öğrencisi Enes Özkaya, robotun normal kameralarla karşılaştırıldığında bin 920 dalga boyunda inceleme yapabildiğini söyledi. Özkaya, "Yaptığımız robot, tehlikeli kimyasal reaksiyonların ayrışmasında büyük kolaylık sağlıyor. Normal bir kameradan farklı olarak 3 değil, bin 920 dalga boyunda kanallara ayırarak inceleme yapıyoruz. Bu incelemeler sonucunda spektral analiz grafikleri oluşturuluyor. Robot, hafızasında bulunan referans grafiklerle karşılaştırma yaparak, yangınları sınıflandırıyor ve gerekli müdahaleleri gerçekleştirmemizi sağlıyor" dedi.
Lise 2. sınıf öğrencisi Kayra Alican Arkcı, "TÜBİTAK için geliştirdiğimiz bu proje, yangınların spektral boylarını tespit ederek her reaksiyona özel müdahale imkanı sunuyor. Farklı deneyler sonucunda değişik müdahale yöntemleri uyguluyoruz. Örneğin, sodyum alevi deneyinde robot, sadece hava motoru ile müdahale ediyor. Çünkü su, sodyum ile tepkimeye girerek patlama riski oluşturuyor. Eksik yanma deneyinde ise robot yüzde 40 güçte hava motorunu çalıştırarak oksijen takviyesi sağlıyor. Bu sayede zehirli karbon monoksit gazının salınımını önlüyoruz" dedi.
