Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) Bayındırlık ve Ulaştırma Bakanı Erhan Arıklı, Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri Antonio Guterres’in Kıbrıs ziyareti ve Kıbrıs sorununa dair gelişmeleri TGRT Haber canlı yayınında değerlendirdi. Guterres’in görev süresinin son altı ayına girdiğini hatırlatan Arıklı, dünya genelindeki savaş ve insani krizler varken Kıbrıs konusunun yeniden gündeme getirilmesini sorguladıklarını kaydetti.
Arıklı, "Guterres’in görevinin son altı ayı kaldı ve dünyada bu kadar kriz yaşanan bölgeler varken, kan dökülen ülkeler varken onların bir kenara bırakılmasını anlıyoruz. Birleşmiş Milletler, 52 yıldır barışın ve huzurun hakim olduğu Kuzey Kıbrıs ile Güney Kıbrıs arasında yeniden arabulucu olarak adaya geldi. Şimdi merak ediyoruz. İran’da, Yemen’de ve Gazze’de on binlerce insan hayatını kaybetti. Ukrayna-Rusya Savaşı devam ediyor, ancak Guterres’in bu konularla ilgili herhangi bir çalışması yok. Şimdi Kıbrıs’a geldi ve bir şeyler yapmaya çalışıyor. Merak ediyorum, nedir bu?" dedi.
KKTC ve Güney Kıbrıs Rum Yönetimi (GKRY) arasındaki 2017 yılında İsviçre’nin Crans Montana şehrinde gerçekleşen müzakereleri hatırlatan Arıklı, "O dönemde Türk tarafı, verilmeyecek tavizler vermişti. Buna rağmen anlaşmanın imzalanması beklenirken, Rum tarafındaki liderler kimseye haber vermeden Kıbrıs’a geri dönmüştü. Guterres o zaman ‘Bu zihniyet değişikliğini görmek istiyorum’ demişti. Biz de merak ettik ve sorduk; Rum tarafında 2017’den sonra en ufak bir zihniyet değişikliği var mı ki Kıbrıs konusunu tekrar gündeminize aldınız?" şeklinde konuştu.
Güney Kıbrıs'tan Kışkırtıcı Demeçler
Arıklı, Güney Kıbrıs ve Yunanistan'dan gelen kışkırtıcı açıklamaların devam ettiğini belirterek, "Rum komandoları ve öğrencilerin ‘Sınırlarımız Girne’de biter’ şeklindeki demeçleri, üst düzeydeki kişilerin ‘Girne’yi unutmadık’ söylemleri, kaygı verici. Biz de yanıt verdik; 'Girne’yi istiyorsanız hamama giren terler. Ne kaybedeceğinizi de iyi düşünün. Larnaka’yı, Limasol’u kaybedebilirsiniz. Kutsal olan Hala Sultan’ı kaybetmekten korkmanız gerektiğini bilmelisiniz' diye ifade ettik" dedi.
Arıklı, Guterres’in adaya güven artırıcı önlemler için geldiği takdirde, bu konuda herhangi bir sözünün olmadığını ve iki toplumun iş birliğine ihtiyaç duyulduğunu vurguladı. Ancak federasyon modelinin yeniden gündeme getirilmesi durumunda tepkilerinin sert olacağını belirtti.
Eşitlik ve İş Birliği Meselesi
BM Genel Sekreteri Guterres’in GKRY’de siyasi partilerle görüşmesine karşın KKTC’de yalnızca sivil toplum örgütleriyle bir araya gelmesini eleştiren Arıklı, bunun yıllardır dile getirilen eşitsizlik anlayışının devamı olduğunu kaydetti. Arıklı, "Bu sivil toplum örgütleri, yıllardır destekledikleri ve söylediklerini tekrarlayan gruplar. Onları dinliyor. Ama siyasi partilere baktığınızda, Kıbrıs meselesi 1974’te büyük oranda çözülmüştür" dedi.
Arıklı, Kıbrıs’ta barış ve huzurun var olduğunu vurgularken, "İki toplum yan yana iyi komşuluk ilişkileri sürdürebiliriz. Ancak iç içe yaşamamız mümkün değil. Federasyon, toplumu iç içe yaşatmaya çalışmak demektir ve bu da barışı sağlamak için uygun değildir" şeklinde ifade etti.
İki topluma yönelik güven artırıcı önlemlerin konuşulması gerektiğini vurgulayan Arıklı, Türkiye’den gelen doğal gazın birlikte kullanılabileceğini, enerji ihtiyaçlarının ortaklaşa giderilebileceğini belirtti. İş birliği yapabilecekleri pek çok alan olduğunu ifade ederek, "Ama siz bu işbirliklerini bir kenara bırakıp tekrar bizi bir arada yaşatmaya çalışıyorsunuz" dedi.
Konfederal Yapıya Karşı Değiliz
KKTC’nin hala BM tarafından tanınmamasına tepki gösteren Arıklı, "1990’dan bu yana Birleşmiş Milletler’de üye devlet sayısı 154’tü, bugün 194 oldu. 40 yeni ülke tanındı. 52 yıldır Kıbrıs’ta barış var. 1983 yılında burada bir devlet kuruldu. Hala daha tanımamakta ısrar ediliyor. Bu yüzden kararlı olmalıyız. İki toplumun eşitliğine dayalı konfederal bir yapıya karşı değiliz. Ancak federasyon modeli asla kabul edilemez. Topraklarımızın önemli bir bölümünü Rumlara vermek için imza atmamız mümkün değil" dedi.
