Türkmenistan Hükümeti ile Başbakanlık Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığı (TİKA) arasında imzalanan işbirliği protokolü çerçevesinde, Merv şehrindeki sahabe-i kiramdan Hakem El-Gifari ile Bureyde El-Aslami Hazretlerinin türbelerinin restorasyon çalışmaları hızla devam ediyor.
Restorasyon Projesinin Başlangıcı
2013 yılında TİKA tarafından başlatılan restorasyon projesi için bir mühendis, bir sanat tarihçisi ve bir mimardan oluşan ilk heyet Türkmenistan’a gönderilmişti. Bu heyetin hazırladığı rapor doğrultusunda, restorasyon projesinin mimari rölöve çizimleri, toprak kerpiç ve çini tahlilleri tamamlanarak TİKA Başkanlığı’na sunulmuştu. 2014 yılı içerisinde ihale sürecinin tamamlanmasıyla birlikte restorasyon çalışmaları Aralık ayında başlamıştı. Restorasyon işlemleri, ilgili kurallara uygun olarak sürdürülüyor.
İşlemler ve Kullanılan Malzemeler
Restorasyon çalışmalarına eyvanların önünde bulunan türbelerle başlandı. Çalışmalarda, kubbe ve duvarların yapısal güçlendirilmesi üzerine yoğunlaşılmakta. Güçlendirme işlemleri, tarihi malzemelerle yapılan harçlarla gerçekleştiriliyor. Ayrıca, geçmişte kullanılan çimento bazlı malzemelerin temizlenmesi de restorasyon kurallarına uygun bir şekilde devam ediyor. Görsel arşiv incelemeleri sonucunda elde edilen veriler de bu süreçte kullanılmakta.
Yerinde İncelemeler ve Toplantılar
Sahabe türbelerinin restorasyonu ve çevre düzenlemesi sürecinin takibi için TİKA ve diğer paydaş birimlerden oluşan heyetler, Merv bölgesine ziyaretler gerçekleştiriyor. Bu ziyaretlerde, Türkmenistan Anıtları Koruma Kurulu Bölge Müdürlüğü ve yüklenici firma yetkilileri ile fikir alışverişinde bulunuluyor. Son olarak, yapılan incelemelerin ardından, Türk ve Türkmen Bilim Kurulu uzmanlarıyla birlikte restorasyon işlerinin gidişatı üzerine kapsamlı bir toplantı yapıldı. Toplantıda, istişare edilen konular arasında türbelerin mevcut durumu ve çevre düzenlemesi ile ilgili teklifler yer aldı. Proje kapsamında gerekli revizelerin yapılmasına karar verildi.
Merv, tarihi Selçuklu kenti olarak önemli bir geçmişe sahip ve 2015 yılında TÜRKSOY tarafından “Türk Dünyası Kültür Başkenti” olarak ilan edilmişti. Restorasyonun bu yaz tamamlanarak 2015 yılı içerisinde açılması planlanıyor.
Kaynak: Mersin Haber + IHA