Acıbadem Bodrum Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Dr. Mustafa Burak Seven, çocukların ekran süreleri hakkında ebeveynlere önemli bilgiler sundu. Ekran kullanımının yaşa göre sınırlandırılması gerektiğini aktaran Seven, yaşamın ilk iki yılında ekran maruziyetinin kesinlikle önerilmediğini dile getirdi. Bu dönemde çocukların gelişiminde gerçek insan teması ve yüz yüze iletişimin önemine dikkat çekti.
Seven, poliklinikte ailelerden en sık gelen sorunun ekran kullanımıyla ilgili olduğunu ifade etti. Ailelerin genellikle ya tamamen serbest bıraktığını ya da aniden yasakladığını belirten Seven, "Burada asıl mesele yasak değil, sınır ve dengedir. Doğru yaşta, doğru süreyle ve kontrollü şekilde ekran kullanımı planlanmalıdır" dedi.
İlk 24 Ayda Ekran Kullanımı Önerilmiyor
Uzman, yaşamın ilk iki yılının beyin gelişimi açısından kritik bir dönem olduğunu vurguladı. "İlk 24 ayda ekran kesinlikle önermiyoruz. Bu dönemde bebek; dokunarak, göz teması kurarak ve ses tonunu duyarak öğrenir. Ekran, bu gelişim sürecinin yerini tutamaz" dedi. Seven, arka planda açık olan televizyonun bile çocuk için bir uyaran oluşturabileceğini ve gelişimi olumsuz etkileyebileceğini ifade etti.
2-3 Yaş Arasında Ekran Süresi Sınırlı Olmalı
İki yaşından sonra ekran kullanımına tamamen yasak koymak yerine kontrollü bir yaklaşım benimsenmesi gerektiğini belirten Seven, "24-36 ay arasında ekran kullanılacaksa mutlaka ebeveyn eşliğinde olmalı ve günlük süre 10-15 dakikayı geçmemelidir. Çocuk ekrana tek başına bırakılmamalı, izlenen içerik hakkında konuşarak aktif katılım sağlanmalıdır" şeklinde konuştu.
3-5 Yaş Arasında Ekran Süresi 1 Saatle Sınırlandırılmalı
Okul öncesi dönemde ekran kullanımında düzenin çok önemli olduğunu belirten Seven, "3-5 yaş arasında günlük toplam ekran süresi 1 saati geçmemelidir. Ancak burada süreden çok, düzen önemlidir. Ekran kullanımının başlangıç ve bitiş saatleri net olmalıdır" dedi. Belirsiz kullanımın çocuklarda krizlere yol açabileceğini ifade etti.
Seven, ekran kullanımında iki önemli kuralın olduğunu belirtti: "Uyumadan en az bir saat önce ekran kullanılmamalı ve yemek sırasında kesinlikle ekran olmamalıdır. Bu iki basit kural bile birçok sorunun önüne geçebilir," açıklamasında bulundu.
Telefonla Uyuyan Çocukların Uyku Düzeni Bozuluyor
Okul çağında ve ergenlik döneminde ekran kullanımının kontrol edilmesi gerektiğini vurgulayan Seven, "Gece telefonla uyumak, uyku kalitesini bozar. Uyku düzeni bozulan çocuklarda dikkat eksikliği, sinirlilik ve akademik performans düşüşü görülebilir" ifadelerini kullandı. Ayrıca, telefon ve tabletlerin çocuk odasında değil, ortak kullanım alanlarında bulundurulmasının daha sağlıklı bir yaklaşım olduğunu belirtti.
Ekranı Ödül Haline Getirmeyin
Seven, ebeveynlerin sık yaptığı hatalardan birinin ekranı ödül olarak kullanmak olduğunu vurguladı. "‘Sus, telefon al’ veya ‘yemeğini bitir, tablet vereyim’ gibi yaklaşımlar ekranı daha değerli hale getirir ve ileride kontrolü zorlaştırır. Ekran ödül ya da ceza aracı olarak kullanılmamalıdır" dedi.
Çocuklar İçin En Önemli Şey Oyun ve İletişim
Seven, ebeveynlerin çocuklarına rol model olması gerektiğini belirterek, "Biz sürekli telefon kullanırken çocuğa ‘çok bakma’ demek etkili olmaz. Ev içinde telefonsuz zaman dilimleri oluşturmak oldukça faydalıdır. Ekran tamamen yasaklanması gereken bir araç değildir, ancak mutlaka sınırlandırılmalıdır. Çocukların en çok ihtiyaç duyduğu şey hala oyun oynamak, hareket etmek ve gerçek iletişim kurmaktır" ifadelerini kullandı.
