Muğla'nın Marmaris ilçesinde, 2 bin 600 yıllık geçmişe sahip olan Phoenix Antik Kenti'nin arkeolojik kalıntılarını belgelemek amacıyla 5 yıldır süren yüzey araştırmaları ve kazı çalışmaları, İzmir Ekonomi Üniversitesi (İEÜ) tarafından devam ettirilecek. Projenin direktörlüğünü üstlenen Dr. Öğretim Üyesi Asil Yaman, 'Phoenix Arkeoloji Projesi' ile geçmiş uygarlıkların yaşamına dair önemli bulgular elde etmeyi ve Bozburun Yarımadası'nı uluslararası bir kırsal turizm merkezi haline getirmeyi hedeflediklerini belirtti. Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın izniyle 30 kişilik deneyimli bir ekip tarafından yürütülen çalışmalar, 2026 yılına odaklanarak, Phoenix'in kuzeyindeki Taşlıca ve Söğüt köylerinde yoğunlaşacak.
Halkla İç İçe Proje
Dr. Yaman, projeye dair detayları aktarırken, sadece kazı değil, aynı zamanda çok yönlü bir kültürel coğrafya okuması yaptıklarını vurguladı. İnsan, doğa, mimarlık ve üretim pratikleri arasındaki etkileşimleri çözümleyerek, 2 bin 600 yıllık tarihi gelecekle buluşturmayı amaçladıklarını ifade etti. 2021 yılından itibaren Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın resmi izniyle yürütülen süreçte, sistematik yüzey araştırmaları, mimari belgeleme ve arkeolojik analizler gerçekleştirilmektedir. Proje, arkeoloji, mimarlık, jeoloji, ekoloji, tarih ve antropoloji gibi çeşitli disiplinleri bir araya getirerek sürdürülebilirlik ve çevresel sorumluluk ilkelerini öne çıkarıyor. Ayrıca, bölge halkı da projeye büyük destek veriyor ve süreci yakından takip ediyor.
Kırsal Yaşamın Sürdürülebilirliği
Dr. Yaman, Phoenix Arkeoloji Projesi'nin özgün yaklaşımının, alanın dolanıklık kuramsal çerçevesinde değerlendirilmesi olduğunu belirtti. Bu sayede mekansal düzen, üretim pratikleri ve gündelik yaşamın, yalnızca fiziksel kalıntılar üzerinden değil; tarihsel, toplumsal ve çevresel ilişkiler ağı içinde okunabildiğini ifade etti. Phoenix, tarih boyunca kendi kendine yetebilen ve sürdürülebilir bir kırsal yaşam modelinin somut bir örneği olarak öne çıkıyor. Proje, Türkiye, Avrupa ve Amerika Birleşik Devletleri'nden araştırmacıları bir araya getirerek, Türkiye'nin en kapsamlı kırsal arkeoloji ve kültürel peyzaj araştırmalarından biri olma özelliğini taşıyor.
Dünya Mirası İçin Stratejik Adımlar
Dr. Yaman, Phoenix Antik Kenti'nin özgün kültürel peyzaj ve tarihsel süreklilik özellikleriyle 'dünya mirası' potansiyeline sahip olduğunu belirtti. Bu kapsamda, bilimsel, mekansal ve yönetsel altyapının oluşturulmasına yönelik çalışmalara devam ettiklerini söyledi. Projenin bir sonraki aşamasında arkeolojik kazı sürecinin başlatılması planlanmakta olup, uzun vadeli bilimsel araştırma stratejisi ve alan yönetim planı çerçevesinde yapılan çalışmalar, Phoenix’i uluslararası akademik ve kültürel platformlarda daha görünür hale getirmeyi amaçlıyor.
Sergi Hazırlıkları Devam Ediyor
Dr. Yaman, projeye ilişkin çalışmaları anlatan bir sergi düzenlemeyi de planladıklarını ifade etti. 'Phoenix Arkeoloji Projesi', bilimsel araştırmayı çağdaş sanat üretimiyle buluşturmakta. Taşlıca'daki Phoenix Arkeolojik Araştırma Merkezi (PAAM) bünyesinde yürütülen çağdaş sanat programında sanatçılar; kırsal miras, su yönetimi sistemleri ve yerel hafıza temaları üzerinden alanla etkileşimde bulunuyor. Hazırlıkları süren bir sergi programı da mevcut olup, detaylar ilerleyen süreçte netleşecek. Phoenix’in kültürel peyzajı, yalnızca akademik bir araştırma konusu olmaktan çıkıp, kamusal ve estetik bir tartışma alanına dönüşüyor. Bu sayede proje, geçmişi korurken, güncel üretimle yeniden yorumlayan dinamik bir kültürel platforma dönüşmekte.
