Türkiye, çam balı üretiminde dünya genelinde önemli bir yere sahip. Ülkemiz, 100 bin tona yaklaşan çam balı üretimiyle, dünya üretiminin yüzde 90'ını karşılıyor. Ancak, bu yüksek üretim potansiyeli, ihracata yeterince yansımıyor. Türkiye, bal ihracatında 33,5 milyon dolarlık rakamla dünya sıralamasında 18. sırada bulunuyor. Bu durumu değiştirmek amacıyla Ege Su Ürünleri ve Hayvansal Mamuller İhracatçıları Birliği, 'Türkiye Çam Balının Uluslararası Pazarda Rekabet Gücünü Artmak' isimli bir Ar-Ge projesi başlattı.
İhracat Potansiyelinin Artırılması
Bu proje, Tarım ve Orman Bakanlığı Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü ile iş birliği içerisinde 24 ay süresince yürütülecek. Ege Su Ürünleri ve Hayvansal Mamuller İhracatçıları Birliği Başkanı Bedri Girit, Türkiye'nin yüksek bal üretim kapasitesine rağmen, ihracat rakamlarının artırılmasının zaruri olduğunu dile getirdi. Girit, 250 milyon dolarlık bir ihracat potansiyeline sahip olduklarını belirtti. Türkiye’nin bal ihracatında ortalama fiyatının 3,9 dolar olduğunu ifade eden Girit, "Dünyada üretimde ikinci sıradayız, ancak ihracatta 18’inci sıradayız. Bu dengesizliğin giderilmesi gerekiyor" dedi.
Bilimsel Altyapının Önemi
Ege Su Ürünleri ve Hayvansal Mamuller İhracatçıları Birliği Yönetim Kurulu Üyesi Nedim Kalpaklıoğlu, Türkiye’nin çam balı üretiminin Muğla, Aydın, Antalya, Balıkesir, İzmir, Manisa ve Çanakkale illerinde yıllık 25 bin ton olduğunu belirtti. Kalpaklıoğlu, çam balının uluslararası pazarda düşük fiyatla konumlanmasının önemli nedeninin bilimsel altyapı eksikliği olduğunu ifade etti. Ayrıca, çam balına özgü biyoaktif ve marker bileşenlerin yeterince tanımlanmadığını ve uluslararası kabul gören standartların bulunmadığını vurguladı.
Kalpaklıoğlu, çam balındaki potansiyelin bilimsel çalışmalarla desteklenmediği sürece, ürünün yüksek katma değerli bir ihracat ürünü olamayacağını belirtti. Projeyi, çam balının uluslararası pazarda hak ettiği yere ulaştırmak amacıyla önemli bir adım olarak gördüğünü ifade etti.
Pazarlama Stratejisi ve Hedefler
Projenin nihai hedefi, Türkiye çam balını yüksek katma değerli ve rekabetçi bir ihracat ürünü haline getirmek olarak belirlendi. Kalpaklıoğlu, çam balının doğru bilimsel altyapı ve stratejik konumlandırma ile küresel pazarda hak ettiği yere ulaşabileceğini vurguladı. Proje kapsamında, çam balına özgü biyoaktif ve marker bileşenlerin analizi, biyolojik etkinlik testleri ve bilimsel sınıflandırma sistemi geliştirilmesi gibi çalışmalar planlanıyor. Bu sayede, 10 adet SCI makale ve 15 uluslararası bilimsel sunum hedefleniyor.
