BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, BM Güvenlik Konseyi’nin su yollarının korunması ve güvenliği konulu oturumunda yaptığı konuşmasında, deniz yollarının küresel ticaretin temel taşları olduğunu vurguladı. Guterres, bu yolların günümüzde baskı altında olduğunu belirterek, "Jeopolitik gerilimler denizlere yansıyor. Ticaret gemileri baskı aracı olarak kullanılmakta ve denizlerin temel ilkeleri olan seyir hakkı ve özgürlükler kısıtlanmaktadır" dedi.
Guterres, denizdeki tehditlerin her limanı, her kıyıyı ve kara sınırlarıyla çevrili olsa bile her ülkeyi etkilediğine dikkat çekti. Hürmüz Boğazı üzerinden taşımacılığın Mart ayından bu yana aksamasının, küresel enerji güvenliğini, gıda arzını ve ticareti doğrudan etkilediğini ifade etti. Hürmüz Boğazı'nın, dünya üzerinde en kritik deniz geçiş noktalarından biri olduğunu belirten Guterres, küresel petrol ticaretinin yaklaşık beşte birinin, sıvılaştırılmış doğal gazın beşte birinin ve uluslararası ticarette kullanılan gübrenin neredeyse üçte birinin bu boğazdan geçtiğini vurguladı. Güvenli ve kesintisiz geçişin ekonomik ve insani bir zorunluluk olduğunu aktardı.
Guterres, "Bu ekonomik şok anında hissedildi ve bunun bedelini herkes ödüyor. Enerji ve emtia piyasalarında sert dalgalanmalar, artan nakliye ve sigorta maliyetleri, ayrıca Covid-19 ile Ukrayna savaşının ardından en ağır tedarik zinciri kesintilerini yaşadık" şeklinde konuştu.
Hürmüz Boğazı'ndaki uzun süreli kesintinin, açlık ve yoksulluk riskini artırabileceğini yineleyen Guterres, "Boğazın kapalı kalması, boş yakıt depoları, boş raflar ve boş tabaklar anlamına geliyor. İnsani bedel giderek artmakta. Gecikmeler ve yükselen maliyetler, acil yardımlara ulaşım sürecini yavaşlatıyor. Bu kriz, kritik ekim sezonlarıyla çakışıyor. Hürmüz Boğazı’ndaki kesintiler, başta Afrika ve Güney Asya olmak üzere milyonlarca insanı açlık ve yoksulluğa itebilecek küresel bir gıda krizini tetikleyebilir" dedi.
Guterres, 20 binden fazla denizcinin denizde mahsur kaldığını ve 2 binden fazla ticaret gemisinin risk ve kısıtlamalarla sıkıştığını belirtti. Bu durumun, herhangi bir çatışmanın tarafı olmayan, dünyayı ayakta tutan sivil çalışanlar için büyük bir tehdit oluşturduğuna dikkat çekti. Guterres, "Güvenlikleri, refahları ve hakları her zaman korunmalıdır" ifadelerini kullandı.
Son olarak, taraflara Hürmüz Boğazı’nı açma çağrısında bulunan Guterres, "Taraflara çağrım şudur: Boğazı açın. Gemilerin geçişine izin verin. Ne ücret ne de ayrımcılık olmasın. Ticaret yeniden başlasın. Küresel ekonomi nefes alsın" şeklinde konuştu.
