Türkiye’nin manda yetiştiriciliğinde önemli bir yere sahip olan Samsun, özellikle Kızılırmak Deltası’nda yetiştirilen mandalar sayesinde bölge ekonomisine katkı sağlamaya devam ediyor. Ondokuz Mayıs Üniversitesi (OMÜ) Veteriner Fakültesi Dekan Yardımcısı Prof. Dr. Ali Gücükoğlu, Türkiye genelinde yaklaşık 165 bin manda bulunduğunu belirterek, büyükbaş ve küçükbaş hayvan sayısındaki artışa rağmen manda varlığındaki artışın sınırlı kaldığını vurguladı. Samsun, ülke genelinde manda varlığında ilk sırada yer alırken, ildeki mandaların yaklaşık yüzde 60’ının Bafra ilçesinde bulunduğu ifade ediliyor. Kızılırmak ve Yeşilırmak Deltaları’nın manda yetiştiriciliği için son derece uygun alanlar olduğunu belirten Gücükoğlu, bu potansiyelin korunmasının büyük önem taşıdığını kaydetti.
Artış Oranı Yetersiz
Prof. Dr. Ali Gücükoğlu, Türkiye genelinde yaklaşık 75 milyon büyükbaş ve küçükbaş hayvan bulunduğunu, ancak manda sayısının yalnızca yaklaşık 165 bin olduğunu belirtti. Büyükbaş ve küçükbaş hayvan sayısının bir önceki yıla göre yaklaşık yüzde 4 ila 5 oranında arttığını, buna karşın manda sayısındaki artışın sadece yüzde 1,5 seviyesinde kaldığını ifade etti. Bu durum, manda varlığının istenilen düzeyde artmadığını gösteriyor. Mevcut eğilim devam ederse, 2030 yılında manda sayısında bir azalma olabileceği yönünde veriler mevcut. Bu nedenle desteklerin artırılması ve toplumda farkındalığın yükseltilmesi gerektiği vurgulanıyor.
Manda Sütünün Ekonomik Değeri
Prof. Dr. Gücükoğlu, manda sütünün üretiminin zahmetli olmasına rağmen ekonomik değerinin oldukça yüksek olduğunu ifade etti. Manda sütü, hem doğrudan tüketimde hem de kaymak, yoğurt ve peynir gibi ürünlerde önemli bir yere sahiptir. Üretimi sınırlı olduğu için kıymetli bir ürün olarak öne çıkmaktadır. Ayrıca, manda eti de yeterince bilinmese de sığır etine göre yaklaşık yüzde 20 daha fazla protein ve yüzde 50 daha düşük kolesterol içermektedir. Bu özellikleriyle sporcular ve sağlıklı beslenmeye önem verenler için önemli bir alternatif sunmaktadır.
Uzmanlar, Türkiye’de "kara inci" olarak nitelendirilen mandanın sayısının artırılması için üreticilere yönelik desteklerin güçlendirilmesi ve yetiştiriciliğin teşvik edilmesi gerektiğini belirtmektedir.
