Tokat, 1772-1923 yıllarını kapsayan Osmanlı dönemine ait kadı sicilleri, Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi (TOGÜ) tarafından yürütülen projeyle günümüz alfabesine aktarılıyor. Bu proje kapsamında Tokat Kadı (Şer’iye) Sicilleri çevrilerek, araştırmacıların erişimine sunulacak. Proje, toplam 121 sicil defterinde yer alan yaklaşık 23 bin sayfa belgeyi titiz bir çalışma ile günümüz Türkçesine kazandırmayı amaçlıyor.
Rektör Prof. Dr. Yılmaz: "Tokat’ın hafızasını geleceğe taşıyoruz"
Projeye ilişkin değerlendirmelerde bulunan TOGÜ Rektörü Prof. Dr. Fatih Yılmaz, bu çalışmanın sadece bir transkripsiyon faaliyeti olmadığını belirtti. Yılmaz, üniversitelerin bulundukları şehrin tarihine ve kültürel mirasına sahip çıkma sorumluluğu taşıdığını vurguladı. Tokat Kadı Sicilleri’nin, kentin sosyal, ekonomik ve kültürel geçmişini detaylı bir şekilde ortaya koyan önemli arşiv belgeleri olduğunu ifade etti. Yılmaz, "Üniversite olarak bu belgeleri günümüz alfabesine kazandırarak hem bilim dünyasına hem de Tokatlı hemşehrilerimize önemli bir kaynak sunmuş olacağız. Amacımız, Tokat’ın tarihi hafızasını korumak ve gelecek nesillere güçlü bir şekilde aktarmaktır" dedi.
1772’den 1923’e Uzanan Dönem
Bu çalışma, 1772 yılından Cumhuriyet’in ilan edildiği 1923 yılına kadar uzanan yaklaşık 150 yıllık süreci kapsıyor. Böylece Osmanlı Devleti’nin son üç asrında Tokat’ın idari, sosyal ve ekonomik yapısına ilişkin çok yönlü veriler bilim dünyasına kazandırılmış olacak. Proje, yerel tarih araştırmalarının yanı sıra Osmanlı şehir tarihi, hukuk tarihi ve sosyal tarih alanlarında çalışan akademisyenler için de önemli bir başvuru kaynağı niteliği taşıyor.
Tokat’ın İdari ve Sosyal Yapısı Kayıt Altına Alınıyor
Kadı sicilleri; dönemin mahkeme kayıtlarını, hukuki işlemlerini ve toplumsal yaşamın ayrıntılarını içeren birincil kaynaklar arasında yer alıyor. Proje kapsamında Tokat’ın Osmanlı dönemindeki yer adları, idari yapılanması ve vakıf sistemi detaylı bir şekilde incelenecek. Ayrıca aile yapısına ilişkin kayıtlar ile Müslüman ve gayrimüslim topluluklar arasındaki ilişkiler de belgeler üzerinden analiz edilerek kentin çok katmanlı toplumsal yapısı ortaya konulacak.
Gündelik Yaşamın İzleri Gün Yüzüne Çıkacak
Siciller aracılığıyla Tokat’ta faaliyet gösteren esnaf grupları, üretim ve tüketim alışkanlıkları, ticari ilişkiler ve alışveriş kültürü de gün yüzüne çıkarılacak. Üretilen ve satılan ürünlerin envanteri, fiyat kayıtları ve ekonomik sözleşmeler üzerinden değerlendirilerek, kentin ekonomik tarihine ilişkin somut veriler elde edilecek.
Araştırmacılara ve Vatandaşlara Açık Olacak
Projenin tamamlanmasının ardından transkribe edilen belgeler, farklı disiplinlerden araştırmacıların erişimine açılacak. Tarihçiler, sosyologlar, hukukçular ve şehir tarihi alanında çalışan akademisyenlerin yanı sıra Tokat’ın geçmişine ilgi duyan vatandaşlar da bu arşivden faydalanabilecek.
