Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi (TOGÜ) Fen-Edebiyat Fakültesi Kimya Bölümü'nde yer alan Hijyenlab Ar-Ge ve Ür-Ge Laboratuvarı, kene kovucu doğal sprey üzerinde çalışmalarını devam ettiriyor. Çocukların da rahatlıkla kullanabilmesi amacıyla geliştirilen bu ürünün etkisini artırmaya yönelik araştırmalar sürerken, laboratuvarda görev alan öğrenciler de projeye aktif katkı sunuyor.
Doğal Çözüm Arayışları
Yaz mevsiminde artan kene kaynaklı sağlık risklerine karşı yürütülen bu çalışmalarda, doğal bitki özlerinden geliştirilen formülün insan sağlığına zarar vermeden kenelerin algısını engellemesi hedefleniyor. Uygulamalı eğitim alan öğrenciler, akademisyenlerle birlikte ürünün koruyuculuk süresini artıracak yeni formüller üzerinde çalışıyor.
Bilimsel Çalışmaların Topluma Katkısı
TOGÜ Rektörü Prof. Dr. Fatih Yılmaz, üniversitede geliştirilen bilimsel çalışmaların toplumsal faydaya dönüşmesini amaçladıklarını belirtti. Yılmaz, "Yaz aylarının gelmesiyle kene kaynaklı sağlık riskleri de artıyor. Fen-Edebiyat Fakültemizdeki Hijyenlab Ar-Ge ve Ür-Ge Laboratuvarı'nda biyoloji ve kimya bölümü akademisyenlerimiz, kene kovucu ürün geliştirmek için çalışıyor. Temel hedefimiz, üniversitemizde üretilen bilgiyi topluma fayda sağlayacak bir ürüne dönüştürmektir. İlgili resmi kurumlardan gerekli ruhsatları aldıktan sonra bu doğal ürünü vatandaşlarımızın kullanımına sunmayı hedefliyoruz. Doğal bitki özlerinden geliştirilen bu ürün sayesinde açık alanlarda daha güvenli vakit geçirebileceğine inanıyoruz" dedi.
Kene Algısını Engelleme Hedefi
Projeyi yürüten akademisyenlerden, TOGÜ Fen-Edebiyat Fakültesi Kimya Bölümü Organik Kimya Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Yakup Budak, yıllardır kene konusunda tedavi ve müdahalelerin konuşulduğunu, kendilerinin ise soruna farklı bir bakış açısıyla yaklaştıklarını ifade etti. Budak, "Hedefimiz, kenenin insana hiç tutunmamasını sağlamak. Keneler, insanı nefesi, vücut ısısı ve kokusundan algılıyor. Geliştirdiğimiz doğal formül sayesinde kenenin koku alma yetisini bloke etmeyi amaçlıyoruz. Böylece kene, insanı hedef olarak algılayamıyor ve tutunmadan uzaklaşıyor" şeklinde konuştu.
Piyasada mevcut olan birçok kene kovucu ürünün etkisinin kısa sürdüğünü belirten Budak, geliştirdikleri özel sabitleme teknolojisiyle bitki özlerinin hem ciltte hem de kıyafet üzerinde daha uzun süre kalmasını hedeflediklerini kaydetti. Budak, "Amacımız insanların pikniğe, tarlaya ya da doğaya korkmadan gidebilmesi ve çocukların parklarda güvenle oynayabilmesidir" dedi.
Öğrencilerin Katkıları
TOGÜ Kimya Bölümü öğrencisi Miray Yılmaz, Hijyenlab Laboratuvarı'nda kozmetik ürünler ve ilaç geliştirme üzerine çalışmalar yapıldığını belirterek, "Ülkemizde birçok insanın hayatını etkileyen kene kaynaklı hastalıklar nedeniyle bu çalışmalar büyük önem taşıyor. Mevcut ürünlere göre daha uzun süre koruyuculuk sağlayan, güvenli ve etkili bir formül geliştirmek için çalışmalarımızı sürdürüyoruz. Tüm süreçleri hocamızın rehberliğinde bilimsel veriler ışığında gerçekleştiriyoruz" dedi.
Türkmenistan uyruklu TOGÜ öğrencisi Marin Niyazmi ise laboratuvarda staj yaptığını belirterek, "Hocamızın rehberliğinde kene kovucu sprey üzerine çalışıyoruz. Toplum sağlığına katkı sağlayacak böyle bir projede yer almaktan büyük gurur duyuyorum" ifadelerini kullandı.
