Türkiye'nin yaş çay üretiminin büyük bir kısmı, Doğu Karadeniz'in yüksek ve dik yamaçlarında gerçekleştiriliyor. Burada, üreticiler günün ilk ışıklarıyla çay bahçelerine giriyor ve insan gücüne dayalı bir emekle çayları alım merkezlerine ulaştırıyor. Zorlu arazi şartları nedeniyle çoğu bölgede makine kullanımı mümkün olmuyor. Bu nedenle, üreticiler çayları toplamak için yoğun bir çaba gösteriyor.
Mayıs ayında başlayan birinci sürgünle birlikte bahçelerde çay hasadı devam etmekte. Üreticiler, "iki buçuk yaprak" olarak bilinen filizleri dikkatlice topluyor. Geçmişte tamamen el emeği ile yapılan bu hasat, günümüzde motorlu aletler yardımıyla da gerçekleştiriliyor. Ancak, yine de bölgenin engebeli yapısı nedeniyle insan gücü, hasat sürecinin en önemli unsurlarından birini oluşturuyor.
Dik yamaçlarda yapılan hasat, çay üretimini oldukça zorlaştırıyor. Bazı bahçelere ulaşım araçla mümkün olmuyor; bu nedenle üreticiler, topladıkları çayları omuzlarında ve sırtlarında taşıyarak alım noktalarına ulaştırıyor. Hasat döneminde aileler, komşular ve mevsimlik işçiler birlikte çalışarak dayanışma kültürünü sürdürüyor. İş gücü ihtiyacının arttığı dönemlerde, farklı illerden ve yurtdışından gelen mevsimlik işçiler de bu sürece katkı sağlıyor.
Çaylar, üreticiler tarafından alım merkezlerine teslim edilerek kayıt altına alınıyor. Burada, ürünler tartılıyor ve kalite kontrollerinin ardından işlenmek üzere fabrikalara sevk ediliyor. Hasat döneminin yoğun olduğu günlerde, alım merkezlerinde uzun araç ve üretici kuyrukları oluşabiliyor. Ayrıca, günlük işleme kapasitesinin aşılması durumunda kontenjan uygulamaları devreye sokuluyor.
Trabzon'un Kıranköy Mahallesi, çay üretiminin önemli merkezlerinden biri olarak dikkat çekiyor. Türkiye'deki yaş çay üretiminin büyük bir kısmı Rize, Trabzon, Artvin ve Giresun illerinde gerçekleştiriliyor. Kıranköy'deki üreticiler, yüksek rakımlı arazilerde çay hasadı yaparak bölge halkının geçim kaynaklarından birini oluşturuyor.
Yıllardır çay üreticiliği yapan Mustafa Tosun, bu yılın en verimli hasat dönemini yaşadıklarını belirtti. Tosun, "Yüksek rakımda fındık yetişmediği için yıllar önce alternatif olarak çay dikmeye başladık. Bu yıl hasat oldukça verimli geçti," dedi.
Çeşminaz Çavuş, çay toplamanın zorluğuna alıştığını ifade ederek, "Yaklaşık 10 yıldır bu işte çalışıyorum. Çay hasadı bittikten sonra diğer tarım işlerine geçeceğiz. Karadeniz'de tarımın mesaisi bitmiyor," şeklinde konuştu.
Mahalle sakinlerinden Emine Çavuş ise, Karadeniz'de tarımla uğraşan kadınların yılın büyük bir kısmını üretimle geçirdiğini vurguladı. Çavuş, "Bu yıl yağışlar çayın gelişimi açısından faydalı oldu. Çay hasadı ve fındık sezonu bir araya geldiği için işler yoğunlaştı. Zorlu koşullarda çalışmaya alıştık," ifadelerini kullandı.
