Türkiye’de 2017 yılında tespit edilen kahverengi kokarca, tarımsal üretim için ciddi bir tehdit oluşturuyor. Doğal düşmanı bulunmayan bu zararlı, geniş bir alana yayılarak, fındık gibi birçok üründe verim kaybına yol açıyor. Kahverengi kokarca, 300’den fazla bitki ile beslenebiliyor ve sokucu-emici ağız yapısı sayesinde bitkilerin öz suyunu emerek zarar veriyor. Mücadele için kimyasal ve biyoteknik yöntemler uygulanıyor. Feromon tuzakları ile böcekler toplanarak imha ediliyor. Ayrıca, "samuray arısı" olarak bilinen arı türü de biyolojik mücadelede kullanılmakta. Bu arı, yumurtasını kokarcanın yumurtasına bırakarak zararlının çoğalmasını engelliyor.
Buna ek olarak, Karadeniz Teknik Üniversitesi (KTÜ) Fen Fakültesi Biyoloji Bölümü, kahverengi kokarca ile mücadelede yeni yöntemler geliştiriyor. Yapılan çalışmalarda, kahverengi kokarcayı enfekte eden mantar türleri üzerinde yoğunlaşılıyor. Laboratuvar ortamında bazı mantar türlerinin yüksek etkili olduğu tespit edildi. Bu mantarların yerli bir biyolojik ilaç geliştirmek amacıyla kullanılacağı belirtiliyor. İlacın doğadaki etkinliği ve hedef dışı canlılar üzerindeki etkileri test edildikten sonra üretim sürecine geçilmesi planlanıyor.
KTÜ Fen Fakültesi Biyoloji Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. İsmail Demir, kahverengi kokarcaya karşı ciddi bir mücadele verdiklerini ifade etti. Demir, "Kahverengi kokarca, 2017’de ülkemizde tespit edildi. Bu böcek, doğal düşmanı olmadan hızla yayıldı ve tarımsal üretim üzerinde büyük tehdit oluşturdu” dedi. Ayrıca, çeşitli mücadele yöntemleri kullanarak etkili sonuçlar elde etmeye çalıştıklarını belirtti. Biyolojik mücadeledeki en önemli yöntemlerden birinin samuray arısı olduğunu vurguladı.
Demir, “Öldürücü etkisi yüksek iki mantar türü ile yerli bir ilaç geliştirmeyi hedefliyoruz” dedi. Yürütülen çalışmalar sonucunda, böcekleri etkili bir şekilde öldüren mikroorganizmalar üzerinde de araştırmalar yapıldığını kaydetti. Mantarların, kahverengi kokarcayı enfekte ederek etkisini gösterdiği ifade ediliyor. Bu bağlamda, laboratuvar ortamında etkili olan mantarların doğada da işe yarayıp yaramayacağı araştırılacak. Eğer başarılı olursa, bu ilaç çiftçilere sunulacak.
Demir, kahverengi kokarcanın popülasyonunun hala artış gösterdiğine dikkat çekerek, "Maalesef popülasyon yoğunluğu çok yüksek. Geçen yıl sahadan 8-9 bin böcek topladım. Yeni alanlara yayılmakta ve bu durum risk oluşturuyor. Ciddi bir mücadele gerektiğini düşünüyoruz" şeklinde konuştu.
