Doğu Karadeniz’in özellikle Trabzon, Rize, Artvin, Gümüşhane ve Giresun gibi illerinin yüksek yaylalarında ayı hareketliliği son haftalarda ciddi bir artış gösterdi. Kış uykusundan uyanan ayılar, gıda arayışıyla yerleşim alanlarına saldırarak evlere girmeye çalışıyor. Kapı ve pencereleri kırarak içeriye giren ayılar, gıda malzemelerini dağıtmakta ve arı kovanlarına zarar vermektedir. Bazı yaylalarda aynı gece birden fazla evin hedef alınması, vatandaşları endişeye sevk etti. Yayla sezonunun yaklaşmasıyla birlikte hazırlık yapmak isteyen insanlar, karşılaştıkları durum karşısında şaşkınlık yaşıyor. Dağıtılmış erzaklar ve hasar görmüş eşyalarla karşılaşan yayla sakinleri, yetkililerden acil önlem alınmasını talep ediyor.
Karadeniz Teknik Üniversitesi (KTÜ) Orman Fakültesi Yaban Hayatı Ekolojisi ve Yönetimi Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Şağdan Başkaya, bölgede ayı saldırılarının son günlerde arttığını ifade etti. Başkaya, "Ayılar evlere haddinden fazla girmeye başladı. Sosyal medyada da bu türden çokça paylaşımlar görüyoruz. Bunun en önemli sebebi ayı popülasyonunun artmasıdır. Ayılar artık bu evlere girme olayını alışkanlık haline getirmiştir. Yayla evlerini kapatırken yiyecek bırakmamaya özen göstermeliyiz. Koku çıkarabilecek hiçbir şeyi evde bırakmamalıyız. Mutfakta bulunan tabak ve çatal bile ayılar için bir kokudur. Ayılar, evlerde yiyecek bulabileceğini öğrenmiş durumdalar. Bu nedenle önlemlerimizi almalıyız ve yayla evlerinde yiyecek bırakmamalıyız" şeklinde uyarılarda bulundu.
Yasal Değişikliklerin Gerekliliği
Prof. Dr. Başkaya, Tarım ve Orman Bakanlığının ayılar konusunda bir yöntem değişikliği yapması gerektiğini vurguladı. Ayıların koruma altında olduğunu belirten Başkaya, "Yasal olarak avına izin verilmiyor. Ancak herkes biliyor ki ayılar kaçak olarak avlanıyor. Popülasyon sayımları yapılmalı ve bu sayımlar sonucunda nerede ne kadar erkek, dişi ve yavrunun olduğunu tespit etmeliyiz. Yasal olarak avlanma işlemlerinin yapılması çok önemli. Köylüler, bölgelerinde av yapılması için yetkililere dilekçeler veriyor. Bu dilekçeler sonucunda bazı ayılar avlanabiliyor. Eskiden köylerde daha fazla ayı saldırıları yaşanıyordu, ancak günümüzde köylerde yaşayanların çoğu evlerini yazlık olarak kullanıyor" dedi.
Açlık ve Çiftleşme Dönemi
Başkan, kış boyunca yağlarını eriterek yaşayan ayıların, şimdi yiyecek arayışına girdiğine dikkat çekti. "Ayıların çoğunluğu kış dinlenmesi yaptılar. Bazıları, kış uykusunu hafif geçirdi, bazıları ise daha uzun süre uyudu. Yüksek kesimlerdeki ayılar Nisan ayına kadar uyuyabiliyor. Artık uyandılar. Kış dinlenmesinden uyanan ayılar, kış boyunca yağlarını eriterek yaşadılar ve o enerjiyi geri almak için yiyecek arayışına çıktılar. Bu durum, aşırı bir beslenme isteği yaratıyor. Ayrıca, bu dönemde çiftleşme dönemi de başlıyor. Erkek ayılar daha saldırgan olabiliyor ve insanlarla karşılaşmaları artıyor. Bu nedenle yayla evlerine akın ediyorlar. Bu dönemde uyanık olmalıyız ve tek başına arazide bulunmaktan kaçınmalıyız. Bu öneriyi çobanlarımıza da iletiyoruz" ifadelerini kullandı.
