Isparta, gül ve gül yağı üretimiyle dünyaca tanınan bir şehir olarak, önemli bir kültürel projeye ev sahipliği yapıyor. 1750’li yıllarda inşa edilmiş Aya Baniya Kilisesi, Isparta Belediyesi tarafından restore edilerek "Misparta Koku Medeniyeti" adıyla Türkiye’nin ilk koku müzesine dönüştürüldü. Bu müze, yalnızca Türkiye’de değil, dünyada da sayılı örnekler arasında yer alarak 5’inci koku müzesi olma özelliğini taşıyor. Isparta’nın zengin gül ve koku kültürünü yansıtan bu müze, tarihi dokusu ve özel koleksiyonlarıyla dikkat çekiyor. Koleksiyonda, dünyanın bilinen en eski parfüm formülü, tarih boyunca kullanılan parfüm kapları, kokuya dair etnografik unsurlar ve kilise yapısından elde edilen arkeolojik buluntular sergileniyor.
Dünyanın En Eski Parfüm Formülü
Müzede sergilenen 4 bin 500 yıllık parfüm formülü, Mezopotamya kökenli olup deneysel arkeoloji yöntemiyle günümüze kazandırılmıştır. Formül, aralarında gülün de bulunduğu toplam 16 farklı ham madde içermektedir. Isparta’da bulunan bu müzede, bu özelliğiyle benzeri olmayan bir deneyim sunuluyor. Müze atölyesi, ziyaretçilere kokunun tarihsel serüveninden parfüm yapımına kadar geniş bir perspektif sunarak, antik çağdan günümüze kokular üzerine aktarılan bilgileri, aromaterapi uygulamalarını ve kişiye özel parfüm tasarımı eğitimlerini kapsayan bir öğrenme ortamı oluşturuyor.
Tarihsel Bir Yolculuk
Isparta Belediyesi Misparta Koku Müzesi’nin küratörü Meryem Karakurt Göksal, müzenin tarihi geçmişine ve sağladığı deneyimlere vurgu yaparak, "1750’li yıllarda inşa edilen bu kilise, Türkiye’de bir ilk olma özelliği taşıyan koku müzesi ve atölyesi konseptiyle hizmet vermektedir. Müze bölümünde, tarih boyunca kullanılan parfüm kapları sergilenmektedir. Bu kaplar, aristokratların özel hayatlarına dair izler taşımaktadır" dedi.
Gül ile Yeniden Hayat Buluyor
Dünyanın en eski parfüm formülünün Isparta’da sergilendiğini belirten Göksal, "Bu formül, 16 farklı ham madde içermektedir ve gülün bu formülde yer alması bizim için önemlidir. Gül, modern hayatta pek çok alanda kullanılan ve Isparta ile özdeşleşmiş bir bitkidir" ifadelerini kullandı.
Kendi Parfümünü Tasarla
Müzede 12 farklı koku türünün bulunduğu deneyim alanı oluşturulmuştur. Ziyaretçiler, Isparta Belediyesi Ahşap Atölyesi tarafından hazırlanan çiçek formları içerisinde sunulan bu kokuları deneyimleyebilirler. Kişiye özel parfüm tasarımı yapılan bölümde ise yaklaşık 600 farklı koku mevcut olup, ziyaretçiler kendi parfümlerini oluşturma imkanı buluyor.
Yaşayan Müze Anlayışı
Müze, sabit bir yapı olarak değil, sürekli gelişen ve yenilenen bir anlayışla hizmet veriyor. Düzenli etkinlikler gerçekleştiriliyor, örneğin Atatürk’ün Isparta’ya gelişinin 96. yılı anısına özel sergiler düzenleniyor. Bu etkinlikler, ziyaretçilerin büyük ilgisini çekiyor.
Herkese Açık Ücretsiz Deneyim
Müze, herkese hitap etmek amacıyla ücretsiz giriş imkanı sunuyor. Ziyaret saatleri ve sosyal medya hesapları üzerinden bilgi veriliyor. Ziyaretçilerin kokuları deneyimlemesi için tek yapmaları gereken müzeye gelmek.
Isparta'da kurulan bu müze, koku kültürünü gelecek nesillere aktarmayı hedefliyor ve ziyaretçilere unutulmaz bir deneyim sunuyor.
