Reuters haber ajansının üst düzey bir İranlı kaynağa dayandığı bilgilere göre, ABD, İran’ın Katar ve diğer yabancı bankalarda tutulan dondurulmuş varlıklarının serbest bırakılmasına onay verdi. Bu durum, İranlı kaynak tarafından İslamabad’daki müzakerelerde Washington ile bir anlaşmaya varma konusunda "ciddiyet" göstergesi olarak değerlendirildi. Ayrıca, kaynak, Washington’un serbest bırakmayı kabul ettiği dondurulmuş varlıkların değerine dair herhangi bir bilgi paylaşmadığını belirtti. Serbest bırakılacak varlıkların, "Hürmüz Boğazı’ndan güvenli geçişin sağlanmasıyla doğrudan bağlantılı" olduğu ve bu konunun görüşmelerde önemli bir mesele olmasının beklendiği vurgulandı. İkinci bir İranlı kaynak ise ABD’nin, İran’ın Katar’da tutulan dondurulmuş 6 milyar dolarlık fonunu serbest bırakmayı kabul ettiğini ifade etti.
Fonların Geçmişi
Söz konusu dondurulmuş fonlar, İran’ın Güney Kore’ye gerçekleştirdiği petrol satışlarından kaynaklanıyor. Bu fonlar, ABD Başkanı Donald Trump’ın ilk döneminde 2018 yılında İran’a yeniden yaptırımlar uygulanması ve dünya güçleri ile Tahran arasında nükleer program konusunda varılan anlaşmanın iptal edilmesi sonrasında Güney Kore bankalarında bloke edilmişti. Katar’ın aracılığıyla Eylül 2023’te gerçekleştirilen ABD-İran esir takası kapsamında, bu para Katar banka hesaplarına aktarılmıştı. Esir takası, İran’da tutuklu bulunan 5 ABD vatandaşına karşılık olarak paranın serbest bırakılması ve ABD’de tutuklu bulunan 5 İranlının serbest bırakılmasını kapsıyordu. O dönemde ABD yetkilileri, paranın yalnızca insani amaçlar için kullanılacağını ve ABD Hazine Bakanlığı gözetiminde İran’a gönderilecek gıda, ilaç, tıbbi ekipman ve tarım ürünleri için onaylı tedarikçilere dağıtılacağını açıklamıştı.
İran’ın 2018’de dondurulan 6 milyar dolarlık fonunun, ABD-İran esir takasının ardından serbest bırakılması bekleniyordu. Ancak, İran destekli Hamas’ın 7 Ekim 2023’teki saldırılarının ardından, dönemin ABD Başkanı Joe Biden yönetimi bu fonları tekrar dondurmuştu. ABD yetkilileri o dönemde, İran’ın yakın gelecekte bu paraya erişmesinin mümkün olmadığını belirterek, Washington’un hesabı tamamen dondurma hakkını saklı tuttuğunu vurgulamıştı.
