Antalya Ticaret Borsası (ATB) Şubat Ayı Meclis Toplantısı, Meclis Başkanı Erdoğan Ekinci’nin başkanlığında yapıldı. Toplantıda, ATB Yönetim Kurulu Başkanı Ali Çandır, Ocak ayından itibaren kentte etkili olan yoğun yağışların tarımsal üretimde ağır hasara yol açtığını ifade etti. Çandır, "Binlerce üreticimiz doğrudan mağdur oldu" dedi.
Yoğun Yağışların Etkileri
Çandır, özellikle örtüaltı üretim alanları ile meyve bahçelerinde meydana gelen hasarları vurguladı. "Ocak ayından bu yana kentimizde etkili olan yağışlar, örtüaltı alanlarımıza ve meyve bahçelerimize ciddi zararlar vermiştir. On bin dekarın üzerinde örtüaltı alanı, dört bin dekarın üzerinde meyve bahçesi ve tarla etkilenmiştir; bu nedenle binlerce üreticimiz doğrudan mağdur olmuştur" şeklinde konuştu.
Zarar gören çiftçilere geçmiş olsun dileklerini ileten Çandır, özellikle TARSİM sigortası yaptıramayan üreticiler için destek çağrısında bulundu. Çandır, "TARSİM sigortası yaptıramayan üreticilerimiz için acil nakit desteği sağlanması, mevcut kredilerinin faizsiz olarak ötelenmesi ve yeni hibe ile uygun şartlı kredi imkânlarının hızla devreye alınması büyük önem taşıyor" dedi.
İklim Değişikliği Üzerine Vurgular
İklim değişikliğinin etkileri nedeniyle tarımsal üretimdeki afetlerin daha sık ve yıkıcı olacağına dikkat çeken Çandır, tarımsal üretimi koruyacak yatırımların zaman kaybetmeden güçlendirilmesi gerektiğini kaydetti. "Tarımsal üretimi koruyacak altyapı ve üstyapı yatırımlarının hızla güçlendirilmesi ve kalıcı çözümlerin hayata geçirilmesi artık bir zorunluluk" şeklinde ifade etti.
İhracat Verileri Üzerine Değerlendirme
Ocak ayı ihracat verilerini de değerlendiren Çandır, yaş sebze sektörünün stratejik önemini koruduğunu belirtti. "Ülkemiz ve kentimiz yaş sebze ihracatı miktar olarak gerilerken, değer bazında artış göstermiştir. Antalya, miktarda yüzde 8’lik bir düşüşe rağmen değer olarak yüzde 15 artışla yaklaşık 70 milyon dolarlık bir ihracat gerçekleştirmiştir" diye ekledi.
Bu durumun birim ihracat fiyatlarının yükselmesine katkıda bulunduğunu belirten Çandır, yaş sebze üretiminin ihracatta tarımın önemli unsurlarından biri olmayı sürdürdüğünü vurguladı.
Maliyet Baskıları ve Üreticilerin Durumu
Tarım sektöründeki maliyet baskılarına dikkat çeken Çandır, üreticilerin fiyat belirleme yetkisinin sınırlı olduğunu ifade etti. "Tarım sektörü maliyet belirleyici değil, maliyet katlanıcı bir sektördür. Girdileri hangi fiyattan alacağımıza karar vermiyoruz. Ama ürünü, piyasa fiyatına satmak zorunda kalıyoruz. Aradaki fark zarar hanesine yazılıyor" dedi.
2020 yılından bu yana üretici fiyatlarının 8,2 kat, girdi fiyatlarının ise 6,7 kat arttığını vurgulayan Çandır, toplam maliyetin belirleyici unsurlarından biri olarak işçilik, kira, sulama ve finansman giderlerini gösterdi. "Aynı dönemde asgari işçilik maliyetleri 12,1 kat arttı. Sonuç olarak meydana gelen yüzde 22’lik fark, toplam maliyet artışını karşılamıyor. Aradaki fark ya borçla kapatılıyor ya da öz kaynak eritilerek kapatılmaya çalışılıyor. Bu yükü taşıyamayan üreticiler birer birer sektörden çekiliyor" ifadelerini kullandı.
Antalya’nın Büyümesi ve Yapısal Riskler
Antalya’nın 2 milyon 777 bini aşan nüfusuyla hızla büyüyen bir metropol olduğunu belirten Çandır, bu büyümenin tarım arazileri, kırsal nüfus ve su kaynakları üzerinde baskı oluşturduğunu ifade etti. Dengeli bir büyüme modeline ihtiyaç olduğunu vurgulayan Çandır, üretim kapasitesinin korunmasının öncelikli bir konu olduğunu dile getirdi.
İç Ticaret Verileri Üzerine Değerlendirme
İllerarası ticaret verilerine de değinen Çandır, Antalya’nın diğer illerden alışta Türkiye 6’ncısı konumunda olduğunu ancak şehir içi ve diğer illere satışta 12’nci sırada yer aldığını belirtti. "Antalya’nın toplam iç ticaretinin yaklaşık yarısı diğer illerden alış, yüzde 25’i diğer illere satış ve yüzde 25’i de şehir içi ticaret olarak gerçekleşmektedir" dedi.
Teşvik Programına Yatırım Çağrısı
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından açıklanan Yerel Kalkınma Hamlesi Teşvik Programı’nın Antalya için önemli fırsatlar sunduğunu ifade eden Çandır, üyelerini bu yatırım desteklerinden yararlanmaya davet etti. Program kapsamında tıbbi-aromatik bitkiler, örtüaltı ve dikey tarım teknolojileri, kültür endüstrileri ile spor ve sağlık turizmi alanlarının öne çıktığını belirtti.
AB Pazarı ile Uyum
Avrupa Birliği’nde rekabetin artık tarifelerden çok standartlar üzerinden şekillendiğini ifade eden Çandır, düşük karbonlu üretim, izlenebilirlik, dijital uyum ve sürdürülebilirliğin belirleyici hale geldiğini söyledi. Çandır, "Türkiye’nin yalnızca uyum sağlayan değil, Avrupa ile aynı anda hareket eden ve rekabet gücünü artıran bir ülke konumuna yükselmesi zorunludur" diye konuştu.
