Aydın ilinin Efeler ilçesi Gölhisar Mahallesi, Türkiye'nin önemli enginar üretim merkezlerinden biri olarak dikkat çekiyor. Verimli toprakları ve uygun iklim koşulları sayesinde burada yetiştirilen enginarlar, iç piyasada büyük talep görmenin yanı sıra farklı illere de gönderiliyor. Bahar aylarıyla birlikte başlayan hasat dönemi, bölgede hem üretim hem de enginar soyumu açısından hareketli bir dönemi beraberinde getiriyor. Usta enginar soyucuları, kısa süreli sezonda yoğun bir tempoda çalışarak önemli bir kazanç dönemi geçirmektedirler. Hasat edilen enginarlar, kabuklarından ayrılarak çanak haline getiriliyor.
Enginar soymada uzmanlık, hız ve doğru teknik büyük önem taşımaktadır. İşini iyi bilen kişiler, günde yaklaşık 1500 ila 2000 adet enginar soyabilmektedir. İstanbul'dan Aydın'a gelen Ali ve Sezgin Çeliktaş kardeşler de sezon boyunca yoğun bir tempoda çalışarak bu işten gelir elde ediyorlar. Sabah erken saatlerde başlayan ve akşam geç saatlere kadar süren çalışma saatleri, enginar soymanın dışarıdan görüldüğü kadar kolay olmadığını gösteriyor. Çeliktaş kardeşler, soyum işinde en önemli detayın kullanılan bıçak olduğunu belirtiyorlar. "Sarrafın altını işleyebildiği gibi enginar soyucusunun da bıçağını işleyebilmesi önemlidir" diyorlar.
Ali Çeliktaş, çocukluklarından beri tarımın içinde olduklarını ve enginar soymakta ustalaştıklarını ifade ediyor. "İnsanlar için enginar soymak zor olabilir ama bizim için bir meslek olduğu için zor gelmiyor" diyen Ali, enginar soyma işinin kişiden kişiye değişen bir gelir kaynağı olduğunu vurguluyor. Bazı insanlar fazla soyum yaparak daha yüksek kazanç elde ederken, bazıları ise daha az çaba ile çalışarak emek harcadıkları miktarda gelir elde ediyorlar. "Enginar dönemliktir ama güzel bir kazanç getirebilir" ifadelerini kullanıyor.
Bıçağın önemine dikkat çeken Sezgin Çeliktaş, "Bıçaklarımız çok ince de kalın da değildir. Standart mutfak bıçağıdır. Sarrafın altını işleyebildiği gibi enginar soyucusunun da bıçağını işleyebilmesi önemlidir. Bıçağını işleyebilen insan enginar soyuculuğunda ustadır" diyerek bıçakların işlevselliğine vurgu yapıyor. Enginar soymada kullanılan bıçakların, pazardan alınabilecek standart mutfak bıçakları olduğunu belirtiyorlar.
Ali ve Sezgin Çeliktaş, İstanbul'dan Aydın'a geldiklerini ve burada 6 kişilik bir ekiple çalıştıklarını ifade ediyor. Enginar soymanın dikkat edilmesi gereken önemli noktaları olduğunu belirten kardeşler, enginarın kabuğunu ince bir şekilde soymaya çalıştıklarını söyleyerek kaliteli bir soyum için gereken teknikleri paylaşıyorlar. Ayrıca enginarı soyduktan sonra kararmaması için limonlu ve tuzlu su ile koruduklarını da ekliyorlar.
Çalışma sürelerinin uzun ve yorucu olduğunu belirten Sezgin Çeliktaş, kazancın tatmin edici olduğunu ve kişiye göre değiştiğini ifade ediyor. "Bir asgari ücret bazında hesapladığımızda, 4 katına kadar gelir elde edilebilir" diyor. Genellikle sabah 7:30-8:00 gibi çalışmaya başladıklarını ve akşam 7'ye kadar soyum işlemlerini gerçekleştirdiklerini aktarıyorlar. Sezonluk bir iş olduğu için kazanç değişkenlik göstermekte olup, 6 kişilik bir ekip 2 ayda sezonu kapatabilirken, 8 kişilik bir ekip bu süreyi 1,5 aya düşürebiliyor. Enginarın boyutuna göre, bir kişi günde minimum 1000, maksimum 2000 adet enginar soyabiliyor.
