Bangladeş, tarihinin en kritik seçimlerinden birine ev sahipliği yapıyor. Başbakan Şeyh Hasina'nın istifasına neden olan Temmuz 2024’teki öğrenci ayaklanmasının ardından halk, ilk kez genel seçim için sandık başına gidiyor. Ülkenin 170 milyon nüfusunun 127 milyondan fazlası kayıtlı seçmen olarak oy verme hakkına sahip. Seçimlerde, 299 parlamento sandalyesi için yarışan toplam 1981 aday bulunuyor. Bu seçimde, yurt dışında yaşayan Bangladeş vatandaşları da ilk kez posta yoluyla oy kullanma fırsatı bulacak. Seçim günü, yerel saatle 07.30’da sandıklar açılacak ve 16.30’da kapanacak. Bangladeş Seçim Komisyonu verilerine göre, bu seçimde yaklaşık 5 milyon kişi oy kullanacak.
BNP Lideri Rahman Öne Çıkıyor
Bangladeş'in siyasi yapısı uzun yıllardır iki ana parti etrafında şekilleniyor. Bir tarafta Başbakan Şeyh Hasina'nın liderliğindeki Avami Birliği yer alırken, diğer tarafta ise Aralık ayında hayatını kaybeden eski Başbakan Haleda Ziya’nın oğlu Tarık Rahman’ın liderlik ettiği Bangladeş Milliyetçi Partisi (BNP) bulunuyor. Geçtiğimiz yıl, Avami Birliği'nin geçici hükümet tarafından "Terörle Mücadele Yasası" kapsamında yasaklanmasının ardından BNP, öne çıkan parti konumuna geldi ve Rahman, başlıca aday olarak dikkat çekti. BNP’ye karşı ise ulusal siyasette etkisini artırmak isteyen İslamcı Cemaat-i İslami önderliğindeki geniş bir koalisyonun seçime katılması bekleniyor.
Genel Seçimle Eş Zamanlı Referandum
Seçim günü, seçmenler aynı zamanda ülkenin iç siyasi yapısını dönüştürmeyi amaçlayan "Ulusal Temmuz Şartı" reform paketini de oylayacak. Eğer referandumda "evet" oyu çıkarsa, seçilmiş parlamentonun değişiklikleri uygulama yetkisi olacak ve bu durum Bangladeş’in anayasal yapısında önemli değişikliklere yol açabilir. Seçim sonuçlarının ise yarın açıklanması bekleniyor.
Ne Olmuştu?
Bangladeş'te, 1971'deki Bağımsızlık Savaşı'na katılanların ailelerine kamu sektöründe kontenjan ayrılması yönünde 16 Temmuz’da protestolar başlamıştı. Öğrenci liderlerinin hükümete karşı sivil itaatsizlik ilan etmesi üzerine, binlerce kişi Başbakan Şeyh Hasina'nın istifasını talep etmek için sokaklara dökülmüştü. 5 Ağustos’ta, ülke genelinde gerçekleşen protestolar sırasında polis ile göstericiler arasında çatışmalar yaşanmış, bu olaylar sonrasında Başbakan Hasina, istifa ederek Hindistan’a kaçmak zorunda kalmıştı. Bangladeş Genelkurmay Başkanı Waker-uz-Zaman, Hasina'nın kaçmasının hemen ardından geçici bir hükümet kurulacağını duyurmuş ve Hasina'nın istifasını doğrulamıştı. Ülkede, parlamentonun feshedilerek kurulan geçici hükümete Nobel Barış Ödülü sahibi Muhammed Yunus’un başkanlık edeceği açıklanmıştı. Bangladeş Sağlık Bakanlığı, öğrenci protestoları sırasında polis müdahalesi sonucu 621’den fazla kişinin öldüğünü belirtmiş, Birleşmiş Milletler ise bu sayının yaklaşık 1400 olarak kaydedildiğini aktarmıştı.
