Avrupa Komisyonu, kıtanın sanayileşmesini yeniden şekillendirmek ve rekabet gücünü artırmak için "Made in EU" planını duyurdu. Bu düzenleme, özellikle Çin ile artan rekabet karşısında Avrupa'nın kendini korumasına yönelik bir adım olarak öne çıkıyor. AB Komisyonu’nun Refah ve Sanayi Stratejisinden Sorumlu Kıdemli Başkan Yardımcısı Stephane Sejourne, planın detaylarını paylaştığı basın toplantısında, bu düzenlemenin stratejik sektörlerde talebi artırmayı ve tedarik zincirlerini güvence altına almayı hedeflediğini belirtti.
Yeni Düzenlemenin Temel Hedefleri
Yeni düzenleme, kamu desteklerinin Avrupa'da üretilmiş ürünlere öncelik vermesini öngörüyor. Sejourne, "Teklif, küresel belirsizlik ve adil olmayan rekabet koşullarına rağmen, stratejik sektörlerdeki talebi artırmayı amaçlıyor," dedi. Ayrıca, Avrupa Birliği'nin ticarette daha korumacı bir yaklaşım benimsemesini sağlayacak "Avrupa tercihi" mekanizmasını da içermektedir. Bu mekanizma, özellikle temiz teknolojiler, otomotiv ve diğer enerji yoğun sektörlere odaklanmayı gerektirmektedir.
Stratejik Sektörlerde AB İçeriği Şartı
Düzenleme, kamu fonlarından yararlanan sektörlerde Avrupa menşeli bileşenlerin kullanımını zorunlu kılmaktadır. Örneğin, elektrikli araçlarda yüzde 70, alüminyumda yüzde 25 ve çimentoda yüzde 25 AB içeriği şartı getirilmektedir. Sejourne, "Eğer bugünden önlem almazsak, önümüzdeki yıllarda temiz teknoloji ürünlerinin tamamının Çin'de üretilmesi muhtemeldir," uyarısında bulundu. Bu durum, Avrupa’nın sanayi güvenliğini ve bağımsızlığını artırmayı hedeflemektedir.
Eleştiriler ve Tartışmalar
Düzenleme, 27 üye ülke arasında tartışmalara yol açmış ve daha önce birkaç kez ertelenmiştir. Fransa'nın desteklediği bu yeni ekonomik doktrin çerçevesinde, kamu fonlarıyla desteklenen inşaat ve otomotiv sektörleri, "Made in EU" ürünleri kullanmak zorunda kalacaktır. Bu noktada, Avrupa çeliği kullanma zorunluluğu yerine sadece "düşük karbonlu çelik" şartı aranacağı belirtilmiştir.
Örneğin, bir yerel yönetim güneş paneli alımı için kamu fonu kullanmak istediğinde, alacağı ekipmanın belirli bir oranda Avrupa'da üretilmiş olması gerekecektir. "Made in EU" kavramı, AB dışındaki bazı sanayi ürünlerini de kapsayabilir. Çin kesin olarak dışlanırken, AB'nin önemli ticaret ortaklarına sıkı şartlar altında ayrıcalıklar tanınabilecektir.
Kamu fonları ve alımlarda Avrupa üretiminin tercih edilmesi, ayrıca büyük çaplı yabancı yatırımlarda Avrupalı çalışan gibi radikal tedbirleri içeren düzenleme, Avrupa Parlamentosu ve AB ülkeleri tarafından onaylanması gerekecektir. Avrupa Komisyonu verilerine göre, 2024'ten itibaren sanayide 200 bin iş kaybı yaşanması beklenmektedir. Özellikle otomotiv sektöründe Çin ile rekabet edemeyen 600 bin iş kaybı daha öngörülmektedir. Bu durum, korumacı önlemlerin AB’nin ruhuna aykırı olduğu ve Dünya Ticaret Örgütü kurallarına da ters düşebileceği eleştirilerine neden olmaktadır.
